Posttarieven

Een van de mogelijkheden om de postale geschiedenis functioneel te benaderen is het bestuderen van de posttarieven. Als het gaat om de Nederlandse posttarieven van de laatste anderhalve eeuw valt er niet zoveel meer te bestuderen; dat is al, behoudens de luchtrechttarieven, door Da Costa gedaan en neergelegd in zijn Po & Po Posthistorische Studie no. 14, Binnenlandse en Internationale Posttarieven van Nederland 1850-1990. 

Wel kunnen we voorbeelden van die tarieven in de vorm van poststukken en ander postaal materiaal verzamelen. In dit deel van de site willen we een groot aantal van die voorbeelden tonen. 
Het is daarbij de vraag hoe je zo’n tarievenverzameling opzet. Waarschijnlijk het meest systematisch is de volgende benadering:

o enkelvoudige binnenlandse brieven
o idem aangetekend met bericht van ontvangst
o idem expresse
o idem aangetekend expresse
o idem aangetekend expresse met bericht van ontvangst
o idem aangetekend met aangegeven waarde
o idem aangetekend met aangegeven waarde met bericht van ontvangst
o etc etc

Als je je realiseert dat dit alleen maar de enkelvoudige binnenlandse brieven betreft en dat er ook nog meerdere gewichtsklassen zijn, lokaal verzonden brieven, briefkaarten, drukwerken etc. en dat er vele stappen in de aangegeven waarde zijn, dan zal duidelijk zijn dat je onvermijdelijk verzandt in deze systematiek. 

Een andere benadering, die zonder meer weinig wetenschappelijk van opzet is, is het tonen van posttarieven in de volgorde van het frankeerbedrag. Het voordeel van deze methode is echter dat je duidelijk kunt zien dat tot plm. 1970 nagenoeg alle hele- en halvecentsbedragen kunnen voorkomen. 
Het is de bedoeling om met de leden van Po&Po een on-line expositie over posttarieven te maken waarbij dus het bedrag uitgangspunt is. De basis van deze expositie is de collectie van 2 leden die hun tarieven tussen 0 en 50 cent tonen. Leden worden van harte uitgenodigd om hun aanvullingen, ook van hogere bedragen, in te zenden in de vorm van een scan van het poststuk (jpg-formaat, 150 dpi. Scannen tijdens de bijeenkomsten is mogelijk als Jan Boon aanwezig is) plus de tariefsverklaring. 

In aanmerking komen:

o Stukken met hun porten en rechten die geheel of gedeeltelijk met frankeerzegels of afdrukken van frankeermachinestempels zijn voldaan en zoals beschreven in ‘Da Costa’
o Expressestukken waarbij het afstandport is geheven door middel van poRtzegels; dan telt het totale bedrag;
o Doorgezonden lokale poststukken waarbij het aanvullend port is geheven met behulp van poRtzegels.
o Postpakketkaarten komen in principe wel in aanmerking, maar zullen voorlopig niet worden opgenomen.

Niet in aanmerking komen:

o De allereenvoudigste tarieven (enkelvoudig brief-, briefkaart of drukwerktarief); lokaaltarief en met name ook grenstarief komen wel degelijk in aanmerking.
o Duidelijk maakwerk zoals FDC’s, gelegenheidsstempels en speciale vluchten. Weliswaar leveren deze soms aparte tarieven op (luchtpostdrukwerk – wat zijn wij verzamelaars toch zuinig dat wij zo’n brief als drukwerk versturen) maar het is nooit de bedoeling geweest om met deze enveloppe of kaart een bericht aan een ander te sturen.
o Overgefrankeerde poststukken
o Ondergefrankeerde poststukken, al dan niet belast met strafport

De in de expositie opgenomen stukken zijn te benaderen door op het betreffende tarief te klikken. Het kan zijn dat per tarief meerdere stukken zijn opgenomen. Wat voor stuk u te zien krijgt is steeds een verrassing; het is niet af te leiden uit de benaming van het stuk.

0 cent  
½ cent  
2 cent  
2½ cent  
4½ cent  
9 cent  
10 cent  
12½ cent  
15 cent  
17½ cent  
18 cent  
20 cent  
22½ cent  
25 cent  
27½ cent  
29 cent  
29½ cent  
31 cent  
37½ cent  
98 cent  
100cent