|
Een van de mogelijkheden om de postale
geschiedenis functioneel te benaderen is het bestuderen van de
posttarieven. Als het gaat om de Nederlandse posttarieven van de laatste
anderhalve eeuw valt er niet zoveel meer te bestuderen; dat is al,
behoudens de luchtrechttarieven, door Da Costa gedaan en neergelegd in
zijn Po & Po Posthistorische Studie no. 14, Binnenlandse en Internationale
Posttarieven van Nederland 1850-1990.
Wel kunnen we voorbeelden van die tarieven in de vorm van poststukken en
ander postaal materiaal verzamelen. In dit deel van de site willen we een
groot aantal van die voorbeelden tonen.
Het is daarbij de vraag hoe je zo’n tarievenverzameling opzet.
Waarschijnlijk het meest systematisch is de volgende benadering:
| o |
enkelvoudige
binnenlandse brieven |
| o |
idem aangetekend met
bericht van ontvangst |
| o |
idem expresse |
| o |
idem aangetekend
expresse |
| o |
idem aangetekend
expresse met bericht van ontvangst |
| o |
idem aangetekend met
aangegeven waarde |
| o |
idem aangetekend met
aangegeven waarde met bericht van ontvangst |
| o |
etc etc |
Als je je realiseert dat dit alleen maar de
enkelvoudige binnenlandse brieven betreft en dat er ook nog meerdere
gewichtsklassen zijn, lokaal verzonden brieven, briefkaarten, drukwerken
etc. en dat er vele stappen in de aangegeven waarde zijn, dan zal
duidelijk zijn dat je onvermijdelijk verzandt in deze systematiek.
Een andere benadering, die zonder meer weinig wetenschappelijk van opzet
is, is het tonen van posttarieven in de volgorde van het frankeerbedrag.
Het voordeel van deze methode is echter dat je duidelijk kunt zien dat tot
plm. 1970 nagenoeg alle hele- en halvecentsbedragen kunnen voorkomen.
Het is de bedoeling om met de leden van Po&Po een on-line expositie over
posttarieven te maken waarbij dus het bedrag uitgangspunt is. De basis van
deze expositie is de collectie van 2 leden die hun tarieven tussen 0 en 50
cent tonen. Leden worden van harte uitgenodigd om hun aanvullingen, ook
van hogere bedragen, in te zenden in de vorm van een scan van het poststuk
(jpg-formaat, 150 dpi. Scannen tijdens de bijeenkomsten is mogelijk als
Jan Boon aanwezig is) plus de tariefsverklaring.
In aanmerking komen:
| o |
Stukken met hun porten
en rechten die geheel of gedeeltelijk met frankeerzegels of
afdrukken van frankeermachinestempels zijn voldaan en zoals
beschreven in ‘Da Costa’ |
| o |
Expressestukken waarbij
het afstandport is geheven door middel van poRtzegels; dan telt het
totale bedrag; |
| o |
Doorgezonden lokale
poststukken waarbij het aanvullend port is geheven met behulp van
poRtzegels. |
| o |
Postpakketkaarten komen
in principe wel in aanmerking, maar zullen voorlopig niet worden
opgenomen. |
Niet in aanmerking komen:
| o |
De allereenvoudigste
tarieven (enkelvoudig brief-, briefkaart of drukwerktarief);
lokaaltarief en met name ook grenstarief komen wel degelijk in
aanmerking. |
| o |
Duidelijk maakwerk zoals
FDC’s, gelegenheidsstempels en speciale vluchten. Weliswaar leveren
deze soms aparte tarieven op (luchtpostdrukwerk – wat zijn wij
verzamelaars toch zuinig dat wij zo’n brief als drukwerk versturen)
maar het is nooit de bedoeling geweest om met deze enveloppe of
kaart een bericht aan een ander te sturen. |
| o |
Overgefrankeerde
poststukken |
| o |
Ondergefrankeerde
poststukken, al dan niet belast met strafport |
De in de expositie opgenomen stukken zijn
te benaderen door op het betreffende tarief te klikken. Het kan zijn dat
per tarief meerdere stukken zijn opgenomen. Wat voor stuk u te zien krijgt
is steeds een verrassing; het is niet af te leiden uit de benaming van het
stuk.
|