vraag 214
Informatie gezocht over verzending van post per schip in de dertiger jaren naar de VS Veel ging van Rotterdam per HAL maar er ging ook post met Duitse en Franse schepen die post innamen in Cherbourg en Le Havre. Reacties naar de webmaster

vraag 213

vraag 212

Wie kan meer vertellen over dit particulier bijgedrukte postwaardestuk met opdruk HELMONDS THUISFRONT en het kasteel van Helmond daar tussen in. Bijvoorbeeld waarom het gemaakt is en wie dit heeft gedaan en zijn er meer van degelijke poststukken enz.
Reacties naar de webmaster

vraag 211



De vraagsteller is op zoek naar de betekenis van het ovale stempeltje dat rechts van de Finse rouwzegel is geplaatst op een  naar Parijs verzonden postkaart.  Zijn gedachten gaan uit naar een Frans (?) aankomststempel of distributiestempel. Welke francofiele filatelist zou hierover iets kunen zeggen.?
Reacties naar de webmaster

vraag 210

Fins postwaardestuk
Dit model pws in formaat 152x60 mm in Finse waarden, is vanuit de toen Finse plaats Wiborg, datum 14-X-90, verstuurd naar Rusland. In de katalogus van Rich. Grandberg (1934) zijn van dit type enveloppe 2 formaten gegeven n.l. 150x85 mm en 150x120 mm. Wie weet een antwoord over dit pws in formaathoogte van 60 mm. Het stuk is niet versneden! Reacties naar de webmaster

vraag 209



Finse briefkaart
Vanaf 1 januari 1892 was het verboden poststukken met bestemming Rusland te frankeren in Finse Marken. De briefkaart van 10 penni, verstuurd naar St. Petersburg in Rusland, was niet geldig en werd daarom bij aankomst beport. Het kort is 14 Kop, het dubbele van briefport. De zegel is afgestempeld met het treinstempel Kouvola-Kotka met datum 21-VII-92. Boven de datumbalk staat een E. Wat betekent deze E in het stempel? Reacties naar de webmaster

vraag 208

De vraag betreft (helaas) een briefvoorzijde. De brief is verzonden van Oisterwyk (zie langstempel in zwart/rood rechtsboven) aan een geadresseerde in Utrecht. Blijkbaar was de brief te zwaar, want op de voorzijde is het stempel “ontoereikend” afgedrukt en is tevens een grote “10” door het adres geschreven. Als normale route zou ik verwachten: Oisterwijk (hulppostkantoor van Tilburg), via Tilburg over Den Bosch naar Utrecht. Wat dus opmerkelijk is, is het tweeletterstempel Rotterdam. Waarom is deze brief blijkbaar over Rotterdam verzonden in plaats van via Den Bosch? Als ik mijn gedachten de vrije loop laat, komen als mogelijke verklaringen:
Waren op dat moment de oversteken over de Maas en de Waal bij Den Bosch niet bruikbaar als gevolg van hoog water? Gezien de datering 7 augustus 1867 lijkt dat niet in de lijn der verwachting te liggen. Was het geen brief maar een pakketje, een brief met een monster zonder waarde, wat te groot was om via Den Bosch verzonden te worden? Was het een aangetekende brief, zie No 392 bovenaan de brief, die een andere route moest volgen? Mijn vraag is: wie heeft een mogelijke verklaring? Het betreft slechts een briefvoorzijde; eventuele andere postale aantekeningen en stempels die de oplossing hadden kunnen geven zijn helaas verloren gegaan.
Reacties naar de webmaster
reactie:
Toevallig is een vergelijkbare brief in de veiling van september 2009 bij Van Dieten Postzegelveilingen als kavel 3087 aan bod gekomen. Het betreft een aangetekende brief, verzonden aan dezelfde geadresseerde te Utrecht. Ook met een naamstempel van een hulppostkantoor uit Noord-Brabant (Geldrop in dit geval), en ook met een dagtekeningstempel van Rotterdam. Daarbij ben ik echter uitgegaan van de verzending uit Rotterdam, en niet vanaf het hulppostkantoor. Ik heb deze brief als volgt omschreven:
5 Cent nr. 4B in vrijwel prachtpaar op dichtgeplakt couvert (az. ter bescherming wit papiertje geplakt op 3 lakzegels), aangetekend verz. van Rotterdam 3-12-1867 naar Utrecht (az. as.). Het dagtekeningstempel van Rotterdam heeft dezelfde oranjerode kleur als het stempel “aangeteekend” (K.107 met achthoekige omkadering). Rechtsboven staat een zwarte afdruk van het naamstempel “Geldrop”, en dit is voor ons onverklaarbaar.Niemand heeft hiervoor een plausibele verklaring kunnen geven. Welk Po & Po-lid heeft de oplossing? Peter Storm van Leeuwen
reactie:
Na een gedachte 'Culemborg' laat een blik op www.ixquick.com en van daar uit op http://nl.wikipedia.org/wiki/Kuilenburgse_spoorbrug zien dat de spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch pas in 1868 werd geopend. Dan is vervoer via Rotterdam in 1867 dus niet verrassend. 2009-10-14, Frans van
de Rivière

vraag 207



Is dit een postwaardestuk en zo ja is het uitgegeven voor een speciale gelegenheid? Het vernietigingsstempel is het zogenaamde gesloten waterrad stempel dat in Beieren gebruikt werd van 01-08-1850 tot 09-03-1869. Werd dit stempel in 1912 hergebruikt of was dit slechts ter gelegenheid van de tentoonstelling? Of is het gehele stuk misschien een vervalsing?
Reacties naar de webmaster
Zonder een diepgaand onderzoek te doen vallen hier toch wat opmerkingen te maken. - Het postwaardestuk is vermoedelijk een gewone Beierse briefkaart voor lokaal tarief, gedrukt in 1911 (zie rechtsonder). - In de jaren voor de eerste wereldoorlog werden er in vele landen, ook Duitsland en ook Nederland, te pas en te onpas bij beurzen en tentoonstellingen 'filatelistische lekkernijen' door speciale
tentoonstellingsstempels en/of speciaal drukwerk gecreëerd. - Misschien heeft er op deze 'Gewerbeschau' wel een poststempelmachine (toen nog iets nieuws!) gestaan. - Het filatelistisch geïnspireerde stempel bestaat uit een 'stempelkop' 'waterrad 51' en daarnaast (als stempelvlag) een (kennelijk verstelbaar) datumstempel, losjes gebaseerd op drieregelige niet-ronde poststempels zoals die in de tweede helft van de 19e eeuw voor de wat langere plaatsnamen werden gebruikt. Het lijkt dus meer op een speciaal stempel dan op hergebruik van iets ouds. - Zou het geheel een vervalsing zijn? Nee, onwaarschijnlijk, waarom zou het? En ook het bestellersstempel '336' pleit daartegen. - Voor meer
gedetailleerde informatie zou eventueel via www.poststempelgilde.de navraag gedaan kunnen worden. - Even zoeken op www.ixquick.com (naar 'Gewerbeschau München 1912') levert ook meteen al tientallen
verwijzingen ('hits') op. - 2009-10-17, Frans van de Rivière.

vraag 206

Wie kan de route vertellen van deze brief, gericht aan (de) Anton Philips in Larchmont, New York in de V.S, in 1941. Reacties naar de webmaster
Reactie: Deze brief verzonden op 10 september 1941 is eerst verzonden naar Keulen waar bij door de Leitstelle is verstuurd naar Berlijn alwaar bij gecensureerd is bij de ABP Berlijn. Vanaf Berlijn is de brief per trein naar Lissabon verstuurd waar hij per schip naar de VS is verstuurd. Groet, Hans van der Horst

vraag 205

Graag wil ik de leden van Po&Po laten meedenken over het navolgende briefje die ik onlangs heb aangeschaft .De brief is voor 100% volgens de eisen van art.10 van de Postwet van 1850 geadresseerd.
 
a) de rang is vermeld.
b) het regiment en compagnie eveneens
c) zelfs het terrein waar deze soldaat gelegerd was is aangegeven, een fonetisch geschreven "Chassé".
 
De vraag is of deze brief die, hoogst waarschijnlijk, oorspronkelijk bestond uit een dubbel folio-vel, gefrankeerd is volgens het tarief naar gewicht en afstand, dus 10 cent. Of dat deze brief is gefrankeerd met 10 cent zijnde het gereduceerde port van het dubbele tarief t.w. zwaarder dan 15 wigtjes en meer dan 30 landmijlen.
Heel vaag staat op de achterzijde een met potlood geschreven "10". Maar dat kan natuurlijk ook naderhand zijn toegevoegd. De postale toevoeging is het stempel omlijst "na posttijd" K127 in rood en het aankomststempel Breda achterzijde K44 rood. Verder staat vast dat deze militair later is gesneuveld in Banjoemas, Nederlandsch-Indië. Afkomstig was uit Nederbrakel en als Flankeur diende in het Leger. 
Het "Chassé"- terrein lag binnen de wallen/verdedigingswerken van de stad Breda. In 1875 zijn deze verdedigingswerken gesloopt. Reacties naar de webmaster

vraag 204

Slave trading letter sent August 1764 from the West-coast of Africa to Middelburg via Texel & Amsterdam
Question is: What is the origin? As far as I can see it is the "Rheede of Bou La Hou". The word "Rheede"  is indicating a larger harbour. Can anyone explain the "Amst" on the reverse side?
Reacties naar de webmaster
Reactie: We zullen dit nogal incompleet afgebeelde stuk maar classificeren als afkomstig van de rede van Kaap de Goede Hoop. De briefschrijver heeft dat op zijn/haar manier verbasterd. Jan Vellekoop
Nog een reactie: The origin is most likely the town of Grand Lahou in Ghana, where in the 18th century the Dutch had a trading post (ivory, slaves). The shore is very difficult to reach by larger vessels because of the breakings and many sandbanks.
Peter Storm van Leeuwen.
Nog een reactie: 204. De brief kwam aan op de Reede van Texel. De Texelse post vervoerde brief naar Amsterdam. Daar werd het ATP stempel geplaatst, en eveneens de 6 met krijt voor 6 stuiver aangebracht. Vanuit amsterdam ging de brief in het pakket naar Steenbergen, en verder met de Zeeuwse Landpost naar Middelburg. De postmeester in Steenbergen sorteerde het pakket brieven en noteerde meestal met inkt op de achterzijde het herkomstmerk: Amst voor Amsterdam. Voor het laatste traject nam de Landpost de brief via Tholen, Yrseke en Goes mee tot Middelburg. ook voor Amsterdam - Middelburg moest 6 stuiver betaald worden. Door de ontvanger werd 12 stuiver port betaald.
Hotze Wiersma

vraag 203

Van bovenstaand poststuk is het stempel VELDPOST / OLIFANT / Y-BRIG bekend. Maar wie kan mij meer vertellen over het stempel van 1e COMP / OLIFANT / IIe BAT? Waren er ook bij de andere subeenheden dergelijke stempels? Reacties naar de webmaster

vraag 202

The postcard  was written from Pladjoe ant sent to Switzerland in 1904. My question : Is the violet mark in the lower left of the card reading "PLADJOE. Dec.1904 P.M.M.E." a sender's mark, or is it a postmark of Pladjoe? and what does P.M.M.E. mean?
I'd appreciate very much if you could place the question to your members and would be happy if the answers could be given in english, german or french.
Respectfully yours,Peter Bamert Switzerland. Reacties naar de webmaster
Reply: The postcard was sent from the nearby post office of Palembang 3 December 1904 via the Dutch East Indies Postal Agent at Singapore to Bern. Pladjoe lies just southeast of the city of Palembang, across the river Moesi, and had an enormous oil-field. The mining company exploring that oil-field in
those years was the "Petroleum Maatschappij Moeara Enim". Thus the violet cachet "Pladjoe / Dec. 1904 / P.M.M.E." is not a postal cancel but a sender's stamp from that Petroleum Company.
Peter Storm van Leeuwen
Another reply:
The probable solution to this challenging question is: P.M.M.E. = Petroleum-Maatschappij Moeara Enim. -- Pladjoe (current spelling Plaju) is, according to the findings of search engine www.ixquick.com, the oil industry harbour of Palembang; see http://www.leidenuniv.nl/fsw/nas/pub_palembang.htm. The Bataafsche Petroleum Maatschappij (later a.k.a. 'Koninklijke Olie'/Royal Dutch/Shell) apparently took over the existing oil operations from 'Moeara Enim' in 1907, turning 'Moeara Enim' into an investment company.
http://www.business.com/directory/financial_services/nv_petroleum-maatschappij_moeara_enim/profile/
A map, showing Plaju and Muara Enim, is provided by http://www.indonesiafilm.com/sumsel.htm. --
2009-03-30, Frans van de Rivière

vraag 201

Aangetekende brief 1937van USA naar kwekerij Tulpenburg in Amsterdam. Voorzien van o.a. de volgende stempels : Gemeente Politie Hillegom + Return to sender Delivery forbidden by judicial sentence De kleur van deze twee stempels is identiek en wijkt af van het Amerikaanse "return handje" stempel op de voorzijde. Het lijkt er dus op dat in Hillegom bij de politie ( of post?) dit engelstalig stempel aanwezig was???  De vraag is waarom werd dit stuk retour gezonden? Reacties naar de webmaster

vraag 200

Pakketkaart uit 1910 van Lochem via Emmerich naar Ch. Op de achterzijde afdrukken van een Hongaars zegelbeeld.Dacht zelf dat bij Fa. Joh. Enschede misschien een partij karton gebruikt was als restmateriaal/misdruk/etc/etc van Hongaarse briefkaarten o.i.d.
Bij navraag bij het museum van Joh. Enschede krijg ik te horen dat Enschede nooit zegels of postwaardestukken voor Hongarije gedrukt hebben.
De curator kan niets bedenken waarom die afdrukken er op staan. Aangezien het transitstempel van Emmerich duidelijk OVER een indruk is geplaatst moeten deze rode afdrukken er dus al vanaf Nederland opzitten.
De vraag is: Weet iemand hoe dit zou kunnen zijn gebeurd en bestaan er meer exemplaren van
Reacties naar de webmaster

Wie kan wat vertellen over de route van dit luchtpoststuk?
Reacties naar de webmaster

vraag 198



Expeditiebedrijf Van Doorn vervoerde in en kort na WOII post tussen verschillende plaatsen. Wie weet hier meer van en weet waar Van Doorn gevestigd was? Reacties naar de webmaster
De geadresseerde was (verbonden aan de Ambachtsschool) in Apeldoorn. De afstempeling is van stempel 11 uit Apeldoorn, 17 juni 1945. Als er geen afzenderaanduiding achterop staat (met een ándere plaatsnaam), is het etiket linksboven van Van Doorn wellicht een afzender-aanduiding; dus
Van Doorn uit Apeldoorn. Anders zou het moeten gaan om een achteraf/onderweg afgestempelde envelop; zie vraag 197. - 2009-02-19, Frans van de Rivière

vraag 197


In de Stempelrubriek uit "De Philatelist" staat op blz 293 een stempel omschreven als:
"EEN NIEUWJAASRS-STEMPEL?
Op een fragment van een prentbriefkaart was het  1 1/2 cent frankeerzegel vernietigd met een stempelafdruk in bijgaande tekening. Kan iemand ons inlichten waar en wanneer deze wijze van vernietiging werd toegepast?" Reacties naar de webmaster
Reactie: Het afgebeelde stempel is de Belgische variant voor afstempeling onderweg / achteraf. Het poststuk zal wel een Belgische geadresseerde (bestemmeling) gehad hebben.
Voor de vernietiging onderweg / achteraf van niet gestempelde binnen- en buitenlandse postzegels hebben verschillende landen verschillende systemen gehanteerd:
In Nederland werd vanaf 1938 gestempeld met rondstempels zonder datum: jarenlang POSTERIJEN, daarna POST * POST *, ptt post ptt post, tpg post tpg post, thans tnt post tnt post.
In België werden ronde datumstempels met sierrand, zonder plaatsnaam, gebruikt. (het onderwerp van deze vraag) In Duitsland werden (na een periode van rubber tekststempels 'In ... nachträglich entwertet') vanaf de jaren dertig ronde stalen plaats-datum-stempels gebruikt, die onderin  'Nachträglich entwertet'
hadden staan. Tegenwoordig heeft men ronde rubber stempels met 'Deutsche Post / Nachträglich entwertet' zonder plaats en datum.  In Zwitserland gebruikt men stempeltjes met drie golflijntjes, en ik
geloof in Oostenrijk ook iets dergelijks. In alle landen zijn/worden tegen de regels (bij ongeluk of expres) ook wel de gewone plaats-datum-stempels voor afstempeling onderweg/achteraf gebruikt, hetgeen dan vaak alleen bij buitenlandse postzegels opvalt.  Veel vragen over 'rare' afstempelingen zijn op in het buitenland geplaatste afdrukken terug te voeren, zoals POST POST op een Britse zegel, golflijntjes op een Nederlandse zegel of 'Nachträglich entwertet' op een Mexicaanse zegel.
2009-02-17, Frans van de Rivière
Nog een reactie: Dit stempel is (nagenoeg) identiek aan het in Brussel gebruikte “stomme stempel”, in België als “diamantstempel” bekend (vorm van een diamant).
Dit werd gebruikt als een postzegel niet was afgestempeld op de plaats van vertrek. Indien nodig stuur ik een scan. Met groet, Adam van der Linden

vraag 196
In Utrecht is de kleinrondstempel gebruikt met in plaats van uurkarakters de letters R.P.S.B, Ze zijn gevonden op portzegels van 2½, 15 an 25 cent (emissie 1894, dus type III) Niet op andere portwaarden Wie weet hiet meer van? Reacties naar de webmaster
R.P.S.B. is vermoedelijk een vast onderdeel van de stempeltekst, en niet een uitwisselbaar blokje. De RijksPostSpaarBank had voor zijn stempelingen geen uurtijd nodig. - Frans van de Rivière, 2008-10-24.

vraag 195
In Haarlem is op 2 februari 1912 de grootrondstempel gebruikt met de uurkarakters 4 - 8N Tot nu toe alleen bekend op de  ½ cent portzegel emissie 1896. Wie weet hier meer van?
Reacties naar de webmaster
Zoals drukwerkverzenders anno 2008 de keus hebben tussen 24-uurs en 48-uurs verzending, zo zal ook anno 1912 (met o.a. drukwerkrolstempels met alleen '12 of zonder enige datum) de verzending en dus de stempeling van drukwerk minder tijd-kritisch geweest zijn dan van brieven en briefkaarten. Met een vier-uurs-blokje kon men 'partijenpost' dan gewoon doorstempelen, terwijl die links en rechts werd ingehaald door briefpost waarbij snelheid essentieel was in tijden met nauwelijks telefoon en zonder telex, fax, e-mail en SMS. - 2008-10-24, Frans van de Rivière.

vraag 194



Bijgaand een veelvoorkomende kaart van de Uiver Memorial Flight. Op de kaart, staat links onder het stempeltje "Retour a l'expediteur", een 0 en een 3. Ook staan er iets boven het midden van de kaart en onderaan de kaart, rijen met blauwe stippen. Weet iemand de herkomst of betekenis van deze verschijningen? Reacties naar de webmaster
De blauwe stippen en de cijfercode zijn sporen van het sorteerproces bij de Britse posterijen. 2008-10-06, Frans van de Rivière

vraag 193

Op inkomende buitenlandse brieven is vaak het strafport vermeld in goudcentimes. In Posthistorische Studies VI van Goldhoorn wordt in de tekst een aantal koersen van de goudfranc genoemd, maar bestaat er ook een volledige "koerslijst"? En gelden voor Nederlandsch Indië dezelfde koersen als voor Nederland?
Reacties naar de webmaster
De koers van de goudfranc t.o.v. valuta veranderde doorlopend. PTT gebruikte er één tot dat zij het nodig oordeelde deze aan te passen.. Ik meen dat in de Staatscourant een wijziging werd gepubliceerd.
Voor de portheffing werd vanaf april 1939 afgestapt van berekening via de goudfranc, daarvoor alleen als het te innen port niet in centimes op het stuk was vermeld.
De Oost-Indische PTT bepaalde haar koers t.o.v. de goudfranc
Luuk Goldhoorn

vraag 192

Ik probeer momenteel de (straf)porttarieven mijn Indische Portzegeltjes op brief te "verklaren". Dat valt niet altijd mee. Daarom wil ik eens zien of onze Po&Po vraagbaak uitkomst kan bieden. Bijgaand een luchtpostbriefje van 9 gram, verzonden 18-5-1936 van Den Haag naar Soekaboemi. Frankering met 56 cent is vereist (Briefport 6 cent + Luchtrecht 50 cent), maar geplakt is 37 cent. Dus tekort 19 cent, zoals ook links op het briefje vermeld: T19. Maar... Hoe is de portzegel van 12 1/2 cent te verklaren?
Reacties naar de webmaster
Zou 'T 19' in Soekaboemi voor 19 goudcentimes in plaats van 19 cent aangezien kunnen zijn?
2008-10-06, Frans van de Rivière

vraag 191

Wie heeft voor mij informatie m.b.t. het vierkante stempel VELDPOST / 31 JAN 1942 / M.L.
Graag wilde ik weten waarvoor het gebruikt werd en of de letters M.L. staat voor Militaire Luchtvaart.
Ook informatie betreffende " VII Afd. Glen Martin " is welkom. Ik weet dat Glen Martin een vliegtuig fabrikant was.  m.v.g.  Hans R. Holdijk
Reacties naar de webmaster

vraag 190

vraag 189



Kan iemand vertellen of dit poststuk portvrij verzonden is vanwege het geschreven woord watersnood?
Reacties naar de webmaster
Op de vraag over het briefkaartje/briefje van 1861 uit Delft het volgende.
Er was een watersnood langs de Maas en de Waal in januari 1861.
Bij KB nummer 51 van 29 januari 1861 was door het departement van Binnenlandse Zaken een algemene Verloting van voorwerpen van kunst en smaak , ten behoeve van de noodlijdenden door den jongsten watersnood, georganiseerd.
Bij circuliere 575 vab 29 januari 1861 werd voor de briefwisseling hiervoor vrijdom van port bepaald. Met inachtneming van de voorschriften omtrent de kruisband en contreseing (= warrmerking). 
De commissie was gevestigd in 's-Gravenahge. De sub-commissies waren verspreid over het land. De vrijdom gold ook voor provinciale - en gemeentebesturen bij briefwisseling over dit onderwerp.
Dit soort "collecte-commissie", inclusief de portvrijdom hietrvoor zijn al bekend vanaf 1825. De bepaling gold per "ramp".
Hotze Wiersma

vraag 188

Een drukwerkzending vanuit Duitsland naar Nederland (Rijswijk), datum poststempel: 12-11-2007. Gezien de witte sticker is de vraag: welke rol heeft SELEKTMAIL in de bezorging van dit poststuk? SELEKTMAIL is een onderdeel van Deutsche Post World Net of is TPG Post Nederland al eigenaar hiervan?
Reacties naar de webmaster
Global Mail is in 1997 opgericht onder de naam 'International Mail Services', in 2000 werd de naam echter gewijzigd in 'Deutsche Post Global Mail'. In januari 2005 werd de welbekende merknaam DHL overgenomen door Deutsche Post World Net. Alle internationale postdiensten werden vanaf dat moment wereldwijd aangeboden onder de naam 'DHL Global Mail'. Selekt Mail is in november 2002 opgericht als joint venture van Deutsche Post World Net en Koninklijke Wegener. Daarbij werden bestaande bedrijfsactiviteiten ondergebracht in de nieuwe combinatie. In 2005 werd een meerderheidsbelang verworven in het postbedrijf MailMerge. Hiermee werd Selekt Mail in staat gesteld om ook post op alle Nederlandse postbusadressen te kunnen bezorgen. In augustus 2006 werd MailMerge volledig geïntegreerd binnen Selekt Mail. In Nederland bestaat DHL Global Mail in haar huidige vorm sinds maart 2007. Om meer synergie te creëren tussen de dochterondernemingen in de Benelux werden de postbedrijven Selekt Mail, DHL Global Mail en Interlanden onderdeel van DHL Global Mail Benelux.
Bron: DHL

vraag 187

Ik heb vier vragen bij bijgevoegde brief uit 1844 van Valkenburg naar Parijs. Naast het vertrekstempel "Valkenburg" is ook rechtsboven het stempel P.P. geplaatst. Dit laatste stempel heb ik in Korteweg teruggevonden. Volgens mij is het K20 dat gebruikt voor gefrankeerde post naar Frankrijk. Daarnaast staan er ook enkele stempels in het oranje waaronder het stempels met de letters AED en het stempel L.PB.R.3. en een nauwelijks zichtbaar stempel in het blauw (midden van brief). Het stempel L.PB.R.3 stempel staat ook in Korteweg (K119) maar wordt volgens Korteweg gebruikt voor ongefrankeerde brieven. Het blauwe stempel moet volgens mij K55  zijn. Concreet zijn mijn vragen: - kunnen zowel K20 als K119 op eenzelfde brief voorkomen - wat is de betekenis van het stempel AED  - waar werden de stempels AED en L.PB.R.3 geplaatst (in Valkenburg of ergens onderweg) - van welke plaats zou het blauwe stempel K55 kunnen zijn (Maastricht lijkt logisch maar is het volgens mij niet

Reacties naar de webmaster
De afzender wil de brief franco versturen, zie de notitie linksonder. Dan moet hij de brief niet in de brievenbus van het kantoor deponeren, maar persoonlijk op het kantoor ter hand stellen en met baar geld betalen.
De directeur moet het tarief berekenen tot Parijs. Daarvoor moet de brief eventueel gewogen worden. Het gewicht werd meestal linksboven op de voorkant geschreven. Het te betalen bedrag bij franco werd verzending moest op de achterkant geschreven worden.
Valkenburg was in 1830 bij België gekomen en werd daar in 1838 postkantoor. Daarvoor kreeg het Belgische stempels zoals een dubbelrings datumstempel (K 36b) en een stempel P.P. voor gefrankeerde brieven naar het buitenland.
In 1839 komt Valkenburg terug bij Nederland. Van de Nederlandse posterijen krijgt het dan voor ongefrankeerde brieven een datumstempel met de maand in cijfers (K 42),  een halfrond-francostempel zonder jaartal, type K 55; een débourséstempel, type K 34; een rayonstempel voor ongefrankeerde brieven naar Frankrijk L.P.B.3.R.
Het halfrond-francostempel werd geleidelijk vanaf 1838 ingevoerd, vanaf 1844 was blauwe inkt voorgeschreven. Dit stempel van Valkenburg is ten onrechte niet in Kortweg, PEP en Vellinga beschreven.
Ongefrankeerd behandeld: Waarom werd de brief ten onrechte als ongefrankeerd verwerkt? Dat is gissen. Misschien had de afzender de brief in de brievenbus gedaan en was de brief dus tussen alle ongefrankeerd te versturen brieven belandt. Of de directeur van Valkenburg vergiste zich gewoon en stempelde per abuis voor ongefrankeerd. 
De feiten: Op het kantoor werden met rode inkt het vertrekstempel Valkenburg, 29-11 en het rayonstempel L.P.B.3.R. geplaatst. Bij K 119 staat dit rayonstempel van Valkenburg wel genoteerd. Gebruik op de achterzijde is merkwaardig. Ik heb er hier geen verklaring voor. Opvallend is, dat de inktkleur van de stempels van Valkenburg op de voorzijde zeer vaag is. Is de rode inkt misschien afgevloeid, toen een fout ontdekt werd?
Toch gefrankeerd: Daarna werd de brief alsnog behandeld als een franco verzonden brief. De brief werd gewogen en op de achterzijde lijkt te staan: 7 ½ w, w = wigtjes = gram. Voor een enkele brief Valkenburg – Valenciennes gold als tarief 35 cent, bij 6 tot 8 gram werd dat 5 cent meer, dus 40 cent. De tariefberekening moest in tweeën: het gedeelte tot het Franse grenskantoor Valenciennes en het tweede gedeelte tot Parijs. Voor elk deel moest hier 40 cent betaald worden. De afzender betaalde in totaal 80 cent.
Volgens de circulaire van 1817 over Franse correspondentie moest op gefrankeerde brieven naar Frankrijk het stempel P.P. = port payé in rood gestempeld worden. Dat was correct. Maar, omdat na 1838 de halfrond-francostempels werden ingevoerd, waarin ook het woord FRANCO stond was het eigenlijk dubbelop. In 1846 werd het stempel P.P. in deze functie in heel Nederland afgeschaft. Valkenburg stempelde hier ook met het halfrond-francostempel in blauw.
De route: De route: Valkenburg 29-11, grenskantoor Maastricht, door België, grenskantoor Valenciennes (stempelde met het dubbelrings stempel op 1 december), Parijs.
Het ovale stempel: Het rode stempel A.E.D. in dubbele ovale omkadering heb ik eerder gezien. Ik vermoed dat het bij aankomst in Parijs is geplaatst, de betekenis van de afkorting en de functie van het stempel zijn me niet bekend.
Circulaire 125 van 1817 geeft een instructie voor postafhandeling voor brieven naar en van Frankrijk.
Circulaire  289 van 1837 geeft een waarschuwing, dat het bij verkeerde stempeling kan voorkomen dat zowel de afzender als de ontvanger voor de brief moet betalen. Wanneer ook bij gefrankeerde brieven het rayonstempel wordt gebruikt, komt de brief namelijk toch in de bundel bij de ongefrankeerde. Dat kwam kennelijk nog al eens voor.
Hotze Wiersma

Het ovale stempel A.E.D. is een Frans stempel, afgestempeld op buitenlandse brieven, waarmee werd aangegeven dat het port tot de bestemming is betaald. De afkorting staat voor "Affrancie à l'Étranger jusqu'à Destination". Zie bijvoorbeeld Van Dietenveiling 601 (mei 2006), kavel 2289.
Peter Storm van Leeuwen

The postage is not described correctly in the comments above.
A simple letter is weighing 0-7½ gram
The postage for a simple letter is:
Netherlands share 25 cent
French share 25 cent
The actual letter is weighting 7½-10 grams (See the "7½" at the rear)
This heavy letter will have the postage:
Netherlands share 25 x 1½ cent = 37½ cent rounded to 40 cent
French share 25 x 1½ cent = 37½ cent rounded to 40 cent
In total 80 cent. We see the two shares "40", "40" and the total of "80"
Erling Berger

vraag 186

Wie weet wat de Era series was en wie is die mansperson die samen met Wilhelmina op deze plakzegel staat? Reacties naar de webmaster

Inmiddels heb ik onlangs het e.e.a over deze sluitzegels ontdekt. Ze werden uitgegeven door de ERA schoensmeerfabriek in Deventer. Er waren er vijf in totaal. De tekts van de verschillende zegels moet als één zin gelezen worden:
"Wij allen laten onze schoenen poetsen met de beste schoencreme ERA"
De persoon die met Koningin Wilhelmina op de zegel staat is vrijwel zeker Pieter Cort van der Linden,  premier van 1913-1918.
De andere personen heb ik nog niet kunnen identificieren.
Hans Kremer
Meer info van Hans vindt u in dit pdf file

vraag 185

Vraag. Belasting, port, statistiekrecht?

De getoonde omslag, verzonden van München via Rotterdam naar Deil in Gelderland, is een waar mysterie.

Verondersteld wordt dat de rose strook “belasting” belasting met extra portkosten betreft en bijvoorbeeld geen invoerrechten. Het gaat immers om een monster zonder waarde.

Er zijn vragen over het gele stickertje, is het 15 cent of 15 pfennig?

Wat houdt de zegel met 4 cent statistiekrecht in? En waarom?

Kortom, deze enveloppe is een mysterie.
Reacties naar de webmaster

Een voorlopig antwoord luidt als volgt:

De BELASTING-strook p57 (bestaat al vanaf 1882) is sinds 1903 bekend als strook wegens verschuldigde belastingen en verrekeningsbedragen en sinds 1908 als "belasting". Er zijn vele typen van; de inklaringskantoren plakten dit etiket of zetten het stempel vrij van belasting. Vanaf 1934 werden de namen van de inklaringskantoren op de stroken vermeld.
De 4 cent statistiekrechtzegel is een fiscaal vignet voor het opnemen in de handelsstatistiek van postpakketten van en naar het buitenland met aangegeven waarde en/of aangetekende stukken. Maar het is ook bedoeld voor overige aangetekende stukken uit het buitenland die door het inklaringskantoor waren voorzien van etiket P57. Het statistiekrecht bedroeg 4 cent per zending. En deze waren te koop bij alle poststations en alle postagentschappen.

Zie de Wet op het Statistiekrecht, Stbl 1932, nr 231.
Over de twee portzegels van 20ct valt alleen op te merken dat op de omslag het bedrag van -44 wordt genoemd. Het lijkt erop dat dit dus door de ontvanger is betaald. Wellicht afstandsrecht of vergoeding van een ander recht.

vraag 184

Ik zoek reeds geruime tijd de betekenis van het engelse poststempel-(klaarblijkelijk geen aankomststempel-afb.048-achterzijde brief): "AO 22ju22 1853" Voor de volledigheid dient vermeld dat de brief,verzonden vanuit Brussel naar London niet alleen onvoldoende gefrankeerd werd:60ct ipv 20ct,maar tevens,ten uitzonderlijke titel, naar GB werd verstuurd via Frankrijk(via Calais)-zie stempel Angleterre par la France,ipv via de direkte weg Oostende. Deze bijkomende informatie die misschien deze stempel verklaart ?Ik heb dit stempel ook niet teruggevonden in "Collecting British Postmarks" van Dr.Whitney. Reacties naar de webmaster

vraag 183

Mij is niets meer bekend dan het feit dat de mogelijkheid bestond om zo’n stempel tegen betaling te laten maken en te gebruiken.
Wie kan mij meer vertellen over het getoonde stempel op de achterzijde van een ansichtkaart of kan mij vertellen waar ik informatie hierover kan vinden?
Misschien kan iemand mij ook de volledige tekst in de omranding vertellen?.
Reacties naar de webmaster

EDE 4  Gunstig gelegen in mooie streek REHS 0019 Het hamerstempel, met volgnummer 4, werd door De Munt opgeleverd op 23 september 1925. Het stempel werd aangekondigd in het Nederlandsch Maandblad voor Philatelie van november 1925 naar aanleiding van Dienstorder 604 van 7 oktober 1925. Het stempel werd verzonden op 29 september 1925. Het stempel werd als vervallen aangemerkt op 1 oktober 1926 en na terugontvangst bij het postmuseum afgegeven. Dienstorder No 517 van 26 augustus 1925: Reclame in poststempels. Aan het gemeentebestuur van Ede is vergunning verleend tot plaatsing van aankondigingen in de poststempels, in gebruik voor het afstempelen van de correspondentie van het postkantoor te Ede en het hulpkantoor te Bennekom.Het inschrift van den stempel te Ede luidt:  "Gunstig gelegen in mooie streek” en van den stempel te Bennekom: “Bosch en Heide, Stilte en Rust”. info: Cees Janssen

vraag 182

Kortebalk stempel met plaatsnaam Utrecht I.W. en datum 16 VI 1944. Wie weet waar de afkorting I.W. voor staat? Reacties naar de webmaster

UTRECHT Invaliditeitswet (onderdeel van de RVB, Rijks Verzekerings Bank)
UTRECHT I.W.
KBVZ 0000  Opgeleverd door De Munt in maart 1918.
Het stempel werd verzonden op 15 maart 1918 en vernietigd op 23 juni 1970.
Gebruiksperiode van 16 maart 1918 tot 11 september 1969.
info: C. Janssen
 

vraag 181

eerste vraag:
Brief verzonden van Bussum naar New York in mei 1941. Gezien de frankering (45 ct) waarschijnlijk per Noord-Atlantische luchtverbinding. Aankomststempel Köln BPA 27-5 1941, censuur  Frankfurt/mainGeen vertrekstempel van Bussum, wel een stempel van Staten Islands N.Y d.d. 20-6-1941.Kan er een andere reden/oorzaak zijn dan “vergeten af te stempelen” waarom dit Staten Islands stempel is gebruikt?

tweede vraag:
Ik ben in het bezit van een aantal zgn Clipperbrieven, verzonden per Transatlantische luchtverbinding naar USA (via Lissabon). In PS 20 (Noord-Atlatische luchtverbindingen) staan ook diverse brieven afgebeeld waarbij de datum van de vlucht en de naam van de Clipper wordt opgegeven
Op basis van welke kenmerken kunnen deze worden bepaald? B.v een brief verzonden van Amsterdam op 26-9-1941, aangekomen te Köln BPA 27-9-1941, gecensureerd te Berlijn, met welke vlucht is die van Lissabon naar USA vervoerd (29 sept. Per Atlantic, 30 sept. Per Dixie, 3 okt per Yankee, 9 okt per Dixie ??) Reacties naar de webmaster

vraag 180

Ben in het bezit van een briefkaart, verzonden uit Amsterdam op 3 - IX - 1942 en bestemd voor "Tanger in Spaans Marokko "
Kaart draagt een ' normaal ' Duits censuurstempel. Eveneens - en dat is dan niet 'normaal ' - een stempel met de "Davidster met het letter C "
De herkomst en betekenis van dit stempel is mij niet bekend. Naar mijn mening is het normale vernietigingsstempel van
Amsterdam over het "Davidster stempel " heen geplaatst.

Verder heb ik via de Joodse gemeenschap het volgende vernomen:
De kaart werd verstuurd werd door een zekere Hedwig Lury (ook Benjamin Lury geheten).
Deze man was van Duitse afkomst.
Hoogstwaarschijnlijk ontvluchtte hij Duitsland net voor de oorlog uitbrak.
Hij was afkomstig uit Salwedel (in Duitsland )
waar hij geboren was op 28- 8 -1891. De kaart is in het Duits geschreven.
Hij kwam om in Sobibor op 28 -5 -1943, 9 maanden na het verzenden van deze kaart.
Mijn vraag nu : ' weet iemand de herkomst / betekenis van dit stempel '?
Reacties naar de webmaster

vraag 179

vraag 178



Ik heb een 1894 kwitantie met wat vragen:

Als bewijs van betaling werd er vroeger een kwitantiezegel op een betaalde kwitantie aangebracht. Hier echter hebben we te maken met een kwitantie voor fl 3.25 uit 1894, waar niet een kwitantiezegel, maar een gewone 5
cent Wilhelmina postzegel op zit. De postzegel is afgestempeld met een kleinrondstempel Amsterdam op 2 october 1894. Op de achterkant, die verder totaal blank is , staat een kleinrond  aankomststempel Haarlem van 3 october 10-12 N. Is deze kwitantie via de post gegaan, en indien zo moeten we ervan uitgaan dat de PTT genoeg had aan W.H. Doets (?) te Haarlem om hem af te leveren? En waarom geen kwitantiezegel?
Reacties naar de webmaster
Bij de Postwet van 1870 was de mogelijkheid ingesteld om inning van kwitanties tot een bedrag van 150 gulden te laten geschieden door de Posterijen. Het kwitantierecht bedroeg 10 cent per 10 gulden te innen bedrag. Het recht moest voldaan worden door het bedrag aan postzegels op het postkantoor waar de kwitantie aangeboden werd op de kwitantie te plakken en tot 1 april 1892 direct af te stempelen met het puntstempel. Vanaf 1 april 1892 moest de afstempeling met het dagtekenstempel geschieden. Als het te innen bedrag groter was dan 10 gulden was er tevens een fiscaalrecht verschuldigd, dat aanvankelijk met blauwe stempels, later met fiscaalzegels op de kwitantie aangegeven werd. Vanaf 1 april 1892 werd het tarief voor het innen van kwitanties verlaagd naar 5 cent, op dat moment nog te voldoen via een postzegel op de kwitantie. Vanaf 15 juni 1896 werd het kwitantierecht niet meer verantwoord door de zegel op de kwitantie te plakken, maar op een bij de (meestal meerdere) kwitantie(s) behorende borderel voor het totaalbedrag van het kwitantierecht. Echter de fiscaalzegels bij bedragen groter dan 10 gulden moesten nog wel op de kwitantie geplakt worden. De post zorgde voor bezorging en inning van de kwitantie en had in dit geval voldoende aan de gebruikte naam en plaats om de kwitantie te innen. Het kleinrond stempel Haarlem werd geplaatst bij aankomst voordat de kwitantie
geïnd werd. Omdat het bedrag van de kwitantie lager dan 10 gulden was, is er geen fiscaalzegel aanwezig en omdat de kwitantie tussen 1 april 1892 en 15 juni 1896 is geïnd zit er een postzegel op die met het kleinrondstempel is afgestempeld.
m.vr.gr.    Harrie Jans

vraag 177

vraag 176



Hierbij een poststuk waarvan ik graag iets meer wil weten betreffende de vernietigingsstempel. O.a. wanneer en waarom werd deze gebruikt. Er staat geen datum vermeld. Was dit gebruikelijk?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Toen de Duitsers in 1940 Frankrijk binnenvielen pikten zij de Elsas en Lotharingen weer in en voegden die bij Duitsland. In een overgangsperiode werden postzegels met opdruk gebruikt. Het was (voor zover de Franse stempels niet verloren waren gegaan) waarschijnlijk ondenkbaar om een stempel MUHLBACH (HAUT-RHIN) in Franse stijl (zonder Umlaut!) op een Hindenburg-zegel te zetten, dus rubberen plaatsnaamstempels (Mühlbach, Els.) in afwachting van de stalen datumstempels.
Andere gevallen van liever een noodoplossing dan stempels van de vijand/bezetter gebruiken (voor zover die niet verdwenen waren) zijn
België (1918, na de Eerste Wereldoorlog) en Tsjechië/Bohemen (1938/'39 en opnieuw in 1945).
Ook in vredestijd is er weerzin tegen het gebruik van stempels van een andere postdienst: De gebiedjes van Elten en Tudderen kregen toen zij na de Tweede Wereldoorlog aan Nederland werden overgedragen meteen Nederlandse stempels, en toen zij in 1963 aan Duitsland werden teruggegeven meteen weer Duitse stempels. (Zowel van de oude Duitse stempels als van de Nederlandse stempels liggen er een aantal in depot bij het Museum voor Communicatie.) (Frans van de Rivière, 2007-05-13)

vraag 175


In een poging om met nauwkeurigheid de exacte stempeldatum van een briefje uit 1906 te kunnen vaststellen zou ik graag willen weten
of iemand mij kan vertellen vanaf welk moment de blauwe "sluitzegel" op de achterkant ervan gebruikt kan zijn. Het is een Rotterdamse TBC- zegel. .Reacties naar de webmaster
Reactie: De termijn van verkrijgbaarstelling was 16 november - 15 december 1906. Ze kunnen natuurlijk daarna nog wel gebruikt zijn. Zie Ned. Maandblad voor Philatelie 1994 p. 735-739.
M.v.g. Gert Holstege

vraag 174

Ik heb inmiddels twee poststukken met inhoud van begin 1900 waarbij de afzenders ondertekend hebben met hun naam en direct daaronder C.C.C. + een nummer
Ik zou graag willen weten wat deze extra ondertekening betekent.
Ik ben inmiddels bij de volgende instanties te biecht geweest die er geen antwoord op weten.
Museum Scribtion Tilburg Info site Vrijmetselaarij ( drie stippen na een hadtekening is een indicatie dat je lid bent van deze club)
Stads archief Den Bosch
Regionaal archief Brabant.
Misschien kent een Po&Po-er de oplossing?? Reacties naar de webmaster
Reactie: Ongeveer een eeuw geleden was het hoogtepunt van de briefkaartenverzamelrage. Er waren toen ook grote (internationale) verzamelverenigingen. Kan het zijn dat 'C.C.C.' staat voor 'Card Collectors Club', 'Card Correspondence Club' of iets dergelijks? Gaat de inhoud van de brieven van de vraagsteller geheel of gedeeltelijk over (het ruilen van) ansichtkaarten? Het getoonde fragment laat 'les
echanges' zien. (Frans van de Rivière, 1-5-2007)

vraag 173



Een brief uit Palembang die via Medan naar Amsterdam verzonden moest worden. op 2-1-1931 afgestempeld in Palembang en volgens en stempel op de achterzijde op 3-1-1931 afgestempeld in Medan. Het gele danwel blauwe zegeltje "par avion - per luchtpost" ontbreekt. Het vignet links bovenin de enveloppe is een reclameopdruk.
Voor zover ik weet was het luchtrecht toen 30 cent. Het aantekenrecht weet ik niet.
Diverse collega-verzamelaars bestempelen dit stuk als een luchtpoststuk hoofdzakelijk door de reclameopdruk en de aanwezigheid van het luchtpostzegel.
Ik heb mijn twijfels. Een aankomststempel dat uitkomst over de reisduur had kunnen bieden, is niet aanwezig. Reacties naar de webmaster
De brief van 20 gram is correct gefrankeerd. Het briefport bedroeg 12½ cent, het aantekenrecht 20 cent en het binnenlandse luchtrecht voor het traject Palembang - Medan 10 cent, tezamen 42½ cent. Dat hier sprake is van een brief die alleen tot Medan per luchtpost is verzonden, en vandaar (vanuit de havenplaats Belawan) per boot naar Nederland, is voor de Indische postdienst overduidelijk. Tot 1 april 1931 namelijk waren luchtpostzegels verplicht om het luchtrecht te voldoen. Daarnaast schreef de afzender linksboven "via Medan". Een luchtpostetiket ontbreekt weliswaar op de brief, maar de
luchtpostzegel (die door het formaat en de tekening duidelijk afwijkt van de frankeerzegels) gaf de postdienst voldoende indicatie dat de brief tot Medan per luchtpost moest worden verzonden. Trouwens, zou de brief helemaal tot Nederland per luchtpost moeten worden verzonden, dan was er 75 cent aan
luchtpostzegels op geplakt. Informatie: Binnen- en buitenlandse posttarieven van Nederlands-Indië 1864-1949, Luchtposttarieven (binnenlandse luchtpost), ZWP nr. 124, januari 2000 (speciaal daaruit de paragraaf over luchtpostzegels, blz. 281). Peter Storm van Leeuwen.

vraag 172
In veilingcatalogus 602 (September 2006) van Van Dieten is als kavel 5146 aangeboden een Surinaams briefkaartformulier, gebruikt in Nederland, lokaal in Amsterdam verzonden op 3 mei 1896, met Expressebestelling en gefrankeerd met postzegels van 5 cent, 12½ cent en ½ cent - totaal 18 cent. Dat is een halve cent meer dan nodig.De uitleg in de catalogus was dat die halve cent verschuldigd was omdat de posterijen de inkomsten van ½ cent voor een Nederlands briefkaartformulier misliepen. Bij de wet van 15 april 1891 (KB 11 februari 1892, art. 7 punt 6) werd bepaald ‘Het is geoorloofd, briefkaartformulieren te bezigen, die niet van Rijkswege zijn uitgegeven, mits zij met deze overeenstemmen, wat betreft de gedrukte opschriften, de afmetingen en de stevigheid van het papier’. Het Surinaamse formulier moet toch voldaan hebben aan deze voorwaarde. Het verschilde alleen in drukkleur van het Nederlandse formulier, dat geruime tijd dienst had gedaan en dat niet behoorde tot ongeldig verklaarde uitgiften, het droeg immers geen zegelindruk. Ook was het formaat kleiner dan de koerserende kaarten – maar leidt dat tot ½ cent extra vooruitbetaald port waarmee een vooruitziende verzender het lokale brieftarief voldeed en eventuele weigering wegens afwijkend formaat voorkwam? Eerlijk gezegd geloof ik niet dat zo’n voorschrift over ‘gemiste inkomsten’ ooit bestaan heeft. Als het wel bestaan heeft, zou ik graag de vindplaats vernemen. Het lijkt mij veeleer dat er iets aan de kaart gehecht is geweest: een stukje stof, een etiket, een foto of wat ook maar. Dan moest de kaart tegen brieftarief verzonden worden, lokaal 3 cent. Pas later is het aanhechten van bijv. foto’s ‘mits zij een geheel met de kaart vormden’ toegestaan. Helaas heb ik de kaart niet in levenden lijve kunnen bekijken. Wie heeft de kaart of wie weet meer? Reacties naar de webmaster

vraag 171

Bijgesloten  een 5 cent 'Betaald Antwoord' briefkaart die op 16 januari 1901 werd verzonden van New York naar Utrecht, waarschijnlijk per SS La Champagne zoals aangegeven op de voorkant.
Hoe vond de afrekening plaats tussen de nederlandse en amerikaanse posterijen?
Wie weet er meer over de SS La Champagne? Reacties naar de webmaster
Kijk naar deze link (met dank aan R. Hillesum)
Over de afrekening tussen de Ned. en Am. posterijen inzake de bedoelde 5ct 'betaald antwoord' briefkaart kan ik niets melden.
Wel heb ik wat nadere gegevens omtrent bedoeld schip: SS La Champagne werd in 1886 gebouwd in St.Nazaire, Frankrijk voor de Franse lijndienst CGT Le Havre-New York; afm. 150,5 x 15.8mtr, 7087 ton, 17 knopen. Op 8 juli 1887 kwam ze in botsing met het Franse schip 'Ville de Rio Janeiro', hetwelk zonk, en waarbij ze zelf ook behoorlijke schade op liep; op 5 aug.1915 strandde ze bij St. Nazaire, waarbij het achterschip brak en ze later gesloopt werd. In mijn verzameling scheepspost heb ik een Am. postwaarde-enveloppe  verzonden per bedoeld schip met de afstempelingen: New York JAN 20 1894, Paris 29 JANV 94 en Rotterdam 30 JAN 94.
Mogelijk heeft de vragensteller hier iets aan. Hartelijke groet, van Andel.

vraag 170

Antwoord:
Uit uw tabel lijkt het dat de afgebeelde brief naar Schiedam moet, uit de afbeelding blijkt Amsterdam de bestemming te zijn. Of is er sprake van een forwarder in Amsterdam? In Philatelie 1974 schrijft Douwe de Haan een artikelserie over de Noordsche  correspondentie. Op bladzij 376-378 en 469-470 geeft de auteur bijzonderheden over de problemen in 1814 tussen Hamburg en de Nederlanden.
Eerst iets over de route. Op papier kunnen routes wel bestaan, maar dat betekent niet dat ze altijd gebruikt kunnen worden. Eind 1809 was het gedaan met het Hamburger rit vanaf Amsterdam via Zwolle en Lingen naar Hamburg. In 1806 was het groothertogdom Berg tot stand gekomen. Oostelijk daarvan lag Westfalen. Deze landen wilden eigen baas zijn over postritten over hun grondgebied. Vanouds waren Amsterdam en Hamburg gewoon het hele traject zelf te rijden. Het is mij niet bekend welke brieven van de Noordsche correspondentie tussen 1810 en zomer 1814 inderdaad via Almelo, Zwolle of Deventer ons land binnen kwamen. De Haan en ook Muys noemen de route via Dorsten en Emmerik naar Arnhem. De Haan meldt ook dat Noorse brieven de route via Stade hebben gevolgd in 1814.
H. Wiersma

vraag 169

In mijn verzameling heb ik diverse brieven uit Zwolle uit de Franse tijd. Van een tweetal, verzonden over een wat grotere afstand, is mij onduidelijk hoe het tarief is bepaald.

De eerste is van Zwolle naar Breda, een afstand van zo´n 160 km, van 4 november 1811. Deze is getaxeerd met "4" in zwart.
Volgens de Franse tabel is het tarief in de laagste tariefklasse over een afstand tussen 100 en 200 km 4 décimes. Dit zou dus kloppen.
Giphart en Delbeke melden echter in hun publicaties dat hier te lande vanaf april 1811 niet de Franse tarieven en afstandsprogressie maar de Nederlandse van 1807 gehandhaafd bleven. Alleen de gewichtsprogressie werd conform de Franse voorschriften aangepast. Dan zou het tarief voor een afstand tussen 20 en 35 uur gaans (a 4,55 km) 5 stuiver en niet 4 décime ofwel 8 stuiver zijn. Klopt de stelling van bovengenoemde heren niet? Delbeke meldt wel dat anderen zijn mening niet volgen. maar:

mijn andere brief geeft het tegendeel:

Deze is verzonden van Zwolle naar Laer bij Osnabrück op 28 april 1812 en getaxeerd met "6" in zwart. Deze complete brief weegt 4 gram en is dus van de eerste gewichtsklasse, tot 6 gram..
Laer ligt zo´n 150 km van Zwolle, dan zou het tarief volgens de Franse gewichtsprogressie net als de vorige brief 4 décime zijn.
We kunnen ook via Osnabrück gaan, dat is tegenwoordig sneller over de snelweg maar vroeer niet, dan is de afstand meer dan 200 km en zou het tarief (200-300 km, 1e gewichtsklasse tot 6 gram) 5 décime zijn. Ik kom niet aan 6.
Nemen we echter de Nederlandse tabel van 1807 dan is het tarief voor de eerste gewichtsklasse bij 35-50 uur gaans 6 stuiver.
Hier lijkt de laatste tabel te zijn gebruikt.

Welk systeem was in die tijd nu van toepassing, de Franse van 1811 of toch nog steeds de Nederlandse van 1807 ? Waarom is hier verschillend gehandeld ? Of zie ik het verkeerd ?

Reactie: Twee brieven van Zwolle naar respectievelijk Breda en (Bad) Laer
Op 1 april 1811 werden de Franse postwetten toegepast op de brievenposterij van de groep departementen die grotendeels hadden behoord tot het Koninkrijk Holland. Deze groep “Hollandse departementen” werd vanuit de centrale postdienst in Parijs als een administratief geheel gezien. Voor deze groep zat de Adminstratie der Brievenposterij  in Amsterdam.
In de Algemene Instructie van 1810 werd de postafhandeling tot in detail beschreven.
In artikel 1 van het voorbericht staat:
Ten aanzien van de taxe: De Franse postwetten van 9 Mei en 10 December worden toegepast.
De theoretische achtergrond laat geen twijfel bestaan. De uitvoering in de praktijk evenmin. Postambtenaren waren zeer nauwkeurig in de uitvoering van de Franse posttarieven. De analyse van de brief naar Breda is correct. Giphart en Delbeke hebben geen brieven laten zien, waaruit het tegendeel is gebleken. 

De tweede brief lijkt een andere theorie open te laten. Maar…. is het zo dat de complete brief nu (in 2007) 4 gram weegt of is dat een vaststelling van 1812? Linksboven is geen gewichtsnotitie aangegeven. En de Hollandse tabel van de tarieven van 1807 was zeker niet van toepassing in Laer, want Laer lag niet in het Koninkrijk Holland. In 1812 hoorde Laer bij Frankrijk bij het Departement van de Ems Superieur, nummer 130. Maar er was ter plaatse nog geen postkantoor. Osnabrück had wel een postkantoor in datzelfde departement. De route vanuit Zwolle liep niet meer langs Oldenzaal naar Lingen met een aftakking naar Osnabrück, zoals tijdens het Amsterdamse Hamburger rit. In 1810 was het Hamburger rit niet meer in werking. Voor Zwolle veranderde er toen ook iets: de route liep naar Arnhem, via Emmerik, Wesel en Dorsten naar Osnabrück. Vanaf het postkantoor Osnabrück moest de brief naar Laer. Bepalend was de werkelijke postritafstand van Zwolle naar Osnabrück. Dat was toen waarschijnlijk ruim 300 km. Daar hoorde 6 decimes als het juiste tarief bij. Wanneer de afstand tussen 200 en 300 km zou zijn geweest, was het tarief bij een brief van 4 gram 5 decimes, maar bij een gewicht van 6 gram tot 8 gram 5+1 = 6 decimes. Ik sluit dat laatste niet uit, bij eventueel gebruik van een lakzegel. Al heeft de postambtenaar in dat geval verzuimd het gewicht linksboven op te schrijven. Vanaf het postkantoor Osnabrück moest de brief door de plattelandspost nog naar Laer gebracht worden.Ik ben overigens heel benieuwd naar echte voorbeelden van de theorie van Giphart en Delbeke. Graag zou ik die toetsen aan de Franse portregels. Met vriendelijke groeten. Hotze Wiersma

vraag 168

Kan iemend iets vertellen over dit stempel van Van Gend en Loos, hier gebruikt in 1857?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Zou het hier niet 'gewoon' om een afzenderstempel gaan? Staat er een afdruk van een poststempel op de achterzijde, of zou dit stuk 'dienst' met eigen vervoer van Van Gend & Loos naar het Kantongeregt in Assen zijn overgebracht? (Frans van de Rivière, 13-5-2007)

vraag 167
Zijn er kijkers/lezers die het gerucht kunnen bevestigen dat de Hanzestedenbriefkaarten - dus de voorgefrankeerde kaarten met op de adreszijde de afdruk van een Hanzestad-postzegel en op de beeldzijde beeldelementen die ook verwerkt waren in de illustraties op de velletjes postzegels - ook te koop waren op postinrichtingen in Deventer, Kampen, Zutphen en Zwolle? Of mogelijk bij VVV, Bruna-vestigingen, Primera-shops e.d.? Ook berichten over aankooppogingen die op niets uitliepen zijn
welkom. Reacties naar de webmaster

vraag 166

In mijn bezit heb ik een briefkaart van Seblat met rondstempel. Wat mij intrigeert is de tekst op de achterkant. Wordt in dit schrijven gesuggereerd dat op 7 augustus 1886 portzegels van 10 cent en 20 cent uit 1874 op het postkantoor aldaar nog aanwezig zijn (als die briefkaart daar tenminstevandaan komt ?), of komt die gewoon van een bedrijf ?. Misschien zegt de naam van de afzender in dit verband iets ? Hildering of Uildering ? Reacties naar de webmaster
Reactie: Het gaat hier toch zéker om een kaart afkomstig van de postkantoorbeheerder in Seblat. Een 'gewoon bedrijf' heeft geen poRtzegels in huis, en kan toch ook niet zinvol over 'na afstempeling' schrijven.
(Frans van de Rivière, 2007-05-13)
Nog een reactie: Uit de tekst van de achterzijde van de briefkaart blijkt dat er op het (postkantoor) nog veel portzegels uit de 1e emissie nr. 2 en 4 beschikbaar zijn. Deze portzegels kunnen verkregen worden, na afstempeling (met puntstempel 78 van Seblat?), door de persoon die op de adreszijde van de briefkaart is vermeld. Het was in die tijd mogelijk dat portzegels werden gekocht door het publiek. Men sprak dan van het "debiteren" van portzegels, hetgeen op de maandstaat van de chef van het postkantoor moest worden verantwoord. Indien de persoon in kwestie via deze weg een (groot) aantal portzegels heeft te weten bemachtigen, is dit waarschijnlijk het antwoord op de vraag waarom er relatief zoveel portzegels uit de 1e emissie nr. 2 en 4 bekend zijn met een puntstempel 78 van Seblat. Een melding van de relatief grote hoeveelheid portzegels met "betere" nummers werd al in 1930 gedaan door P.C. Korteweg in zijn artikel "De puntstempels in Nederlandsch-Indië" in het tijdschrift De Philatelist. Hij schreef: "De betere nummers worden, evenals bij de Nederlandsche puntstempels, nog al eens op de meer bewaard gebleven portzegels aangetroffen." Ik heb hieraan een artikeltje gewijd op mijn website www.puntstempels.nl
Met vriendelijke groet, Hans Kruse

vraag 165



Hierbij een poststuk waarvan ik graag wil weten of het vernietigingsstempel met een bepaalde bedoeling zo extreem is gemaakt. Of valt dit in de catagorie fancy cansels. Is er iemand die mij meer over het stempel kan vertellen? Reacties naar de webmaster
Net als in Nederlands Oost Indië na maart 1942, werd door de Japanse bezetters in Burma na 1 mei 1942 tot omstreeks april 1945 de heersende autoriteit i.c. Koning George VI in feite niet meer erkend als “Koning/Keizer” of “Emperor of India”.
Burma was tot 1948 een deel van het “Indian Empire” maar was in 1937 onafhankelijk van India geworden en had eigen postzegels en poststukken.
Zo kort na de bezetting –i.c. 30 sept 1942- werden de bestaande frankeeruitgiften nog gebruikt (net als in NOI waar een opdruk over Wilhelmina werd geplaatst) met een vernietigingsopdruk door het staatshoofd.
Het kruis op de getoonde kaart is een opdruk die voor binnenlands gebruik binnen een Burmees inlands postsysteem werd aanvaard.
Het poststuk valt dus onder de categorie Lokaaluitgiften of Interim-uitgiften.
De kruis-vernietiging geschiede op de beschikbare oplage ter plaatse op uniforme wijze.
JPG van der Meer

vraag 164



Aangetekend stuk verzonden naar een atwoordnummer, alleen het aantekenrecht diende betaald te worden. Weet iemand de betekenis van het stempel "P 1404 VERZONDEN"?
Reacties naar de webmaster
Antwoordstukken worden dagelijks of op verzoek van geadresseerde met langere tussenpozen aan haar/hem uitgereikt. Bij elke zending antwoordstukken wordt een specificatieformulier P 1404 gevoegd, waarop de verschuldigde kosten zijn vermeld.
PTT-gids art 144, Vr Gr JPG van der Meer

vraag 163

Poststuk aan Redactie Zwolse Courant.
Welke postale info over het etiket op onderstaand poststuk kan er worden verstrekt?
Veronderstelt het volgende:
NVDVM: NV Drentsche Vervoersmaatschappij, post per autobus, waarschijnlijke inhoud: iets redactioneels of een advertentie.
Kan iemand dit bevestigen of aanvullende informatie geven?
Reacties naar de webmaster
Kijk in de Filatelie Encyclopedie deel 1 blz 66 onder autobusbrief
JPG van der Meer
Omdat niet iedereen de Filatelie-Encyclopedie heeft, even een aanvullende reactie:
In de oude tijden vóór de fax en de e-mail waren de treinbrief en de autobusbrief methoden om redactionele kopij (en advertenties) snel naar de redactie te krijgen: De brief werd met een bepaalde trein of bus meegegeven, en meestal stond er bij het station of de halte van bestemming zelfs al iemand te wachten om het poststuk meteen mee te nemen naar de redactie. Volgens de postwet moesten deze stukken (naast de frankering van het vervoerbedrijf) ook een volledige frankering van de PTT dragen, die dan op het station van vertrek of door de buschauffeur 'vernietigd' werd, met b.v. het stationsdatumstempel of het rittenkaartenstempel.
Terzijde valt op te merken dat zulke poststukken erg interessant zijn, maar de afgeweekte postzegels niet. Mocht iemand een hoge waarde aan de losse zegels toekennen, dan moet bedacht worden dat zulke vervoerbedrijf-stempels (de stempel-instrumenten) bij honderden in verzamelaarshanden zijn. Daar is ook niets op tegen, en de meeste verzamelaars zullen er nooit ongestempeld gebleven postzegels mee afstempelen (en daar zelfs niet op komen), maar niemand weet zeker wat die eigenaar van dat 1.421e stempel er mee doet ... . (Frans van de Rivière, 2007-05-13)

Vraag 162
Tussen januari 1874 en februari 1878 voer er tussen Batavia en Singapore een mailstomer met een Expeditiekantoor aan boord. Dit Expeditiekantoor kreeg het puntstempel 69. Ik ben op zoek naar informatie over dit Expeditiekantoor en tevens benieuwd of er ook gestempelde poststukken bekend zijn. Wie kan mij aan meer informatie helpen?
Is er na het verschijnen van de Postzak 153 (Bulterman) en 158 (Storm van Leeuwen) nog belangrijk nieuws verschenen over de Indische Puntstempels? Zo ja, waar kan ik dat vinden?
Reacties naar de webmaster
Over het expeditiekantoor op de mailstomer, varende tussen Batavia en Singapore, is zo veel mogelijk informatie opgenomen in het artikel "De Nederlands-Indische postagentschappen te Singapore en Penang", verschenen in De Postzak nr. 162 van december 1989 (p.100-102). Mij zijn momenteel 3 briefkaarten bekend met de combinatie van het dagtekeningstempel en puntstempel 69. Daarnaast zijn enkele brieven bekend met alleen het dagtekeningstempel als vertrek- of doorgangsstempel.
Actuele informatie over de Nederlands-Indische puntstempels met prijzen op losse zegels en poststuk is te vinden in de Specialiteitencatalogus 2006-2011 van de NVPH. Dit waardevolle naslagwerk is nog steeds te koop bij de postzegelhandel.
Peter Storm van Leeuwen

Vraag 161

Bijgaande zegel heeft een dubbele tanding (perforatie) aan de linkerzijde.
Graag wil ik weten of dit veroorzaakt kan zijn door een vorm van vóórafstempeling (hetgeen uniek zou zijn voor deze emissie), zoals we dat kennen bij zegels van de cijferemissie 1876, of dat dit veroorzaakt is door onregelmatigheid van bijv. de kamslag.
In elk geval heb ik dit bij zegels van deze emissie niet eerder gezien. Wie wel ??
Reacties naar de webmaster

Vraag 160
In De Postzak no. 79 (maart 1968) schrijft Jan Dekker onder de titel ‘Drie Particuliere Enveloppen van 1929’ een en ander over de enveloppen van de Turco-Egyptian-Import-Company met machinale frankering van 5 cent of 7½ cent. Hij noemt de 5 cent in zwart en de 7½ cent in rood en in zwart. Hij baseert deze gegevens op de frankeerstempellijst van E. J. Enschedé.
In het jubileumboek van de NBFV ’75 JAAR van 1983 staat een artikel van A. van der Willigen ‘Machinale Frankering’. Ook hij beschrijft die enveloppen maar zegt dat de 7½ cent in zwart bestaat en de 5 cent in rood en in zwart.
De informatie is dus strijdig wat betreft de kleur rood.
Wie kan de 5 cent of 7½ cent (of zelfs beide) in rood laten zien?
Reacties naar de webmaster

Vraag 159: Stempelmachines met een beetje meer ......

Deze vraag gaat over het "uitbreiden" van het stempelbereik door stempelmachines. In 1954/1955 zijn er in Apeldooorn proeven geweest met extra rechte strepen / golflijnen onder de vlag van het machinestempel (zie afbeelding, golflijnen). Deze proeven zijn gemeld in de Catalogus van Van der Wart (6e editie, blz. 43. Zie ook NMP oktober 1954 blz. 201.) Nu heb ik een enveloppe gevonden, waarop (over de roodfrankering heen) de stempelmachine links naast de vlag een aantal puntjes heeft afgedrukt, kennelijk met de bedoeling om meervoudige frankering in de breedte in zijn geheel te ontwaarden. Het
puntenpatroon heeft iets weg van de oude puntstempels (zie afbeelding "brieven met geld").Over deze (mogelijke?) uitbreiding van het bereik van de stempelmachine heb ik in literatuur niets kunnen terugvinden. Is er iemand dit dit verschijnsel eerder heeft gezien of er informatie over heeft?
Reacties naar de webmaster

vraag 158

Where is Harcourt? The letter is sent from The Hague May 17th 1704 to the field camp of the Dutch field-marshal Auverquerque (in Dutch: Ouwerkerk) being situated in Harcourt. Holland and France was at war 1702-1713. The situation in May 1704 was that France had occupied the western part of Belgium and the southern part of the land around the rivers Maas and Rhein. Holland and their allies Austria, England supported by auxiliary troops from Germany (minus Bavaria) and Denmark were situated north-east of the French troops.Reacties naar de webmaster
Reactie:
Volgens mij gaat het hier om een verdere verduideling van het adres.
In de laatste frase staat: het kamp van de veldmaarschalk te Ouwerkerk (genaamd) Harcourt.
Dus dat is de naam van de veldmaarschalk.
Enkele persoonsgegevens:
HARCOURT, HENRI, hertog van. I; VIII; XI; XIV
(1654-1718) Frans militair en diplomaat; maarschalk van Frankrijk 1703. Michaud, Biographie Universelle, 18, 438.
Met vr. groet,
Ton Voorbraak
Nog een reactie:
The address of this letter transcibes as follows:
A Monsieur
Monsieur de Scholten,
Chevalier, Le General d'Infan
terie et Colonel du Bataillon
de S.A. le Prince Charles de Dan
nemarc
au Camp du Feldt
Marschalck de Auwer
querque a Harcourt
Harcourt is a little village in the Departement Eure (Upper Normandy,
France), ca. 30 kilometers south of Rouen.
Jan Vellekoop

vraag 157

Op een envelop die verzonden werd binnen Leiden, vond ik een merkwaardig stempel. De envelop was verkeerd door de stempelmachine gegaan, waardoor de afdruk van het machinestempel op de achterzijde is beland. De zakenpostzegel van 39 eurocent is handmatig ontwaard met een stempelafdruk "Loop 3134 / Staalstraat" in rode inkt. Ik vermoed dat "Loop 3134"in dit stempel de aanduiding is voor een specifiek bodeloop. De geadresseerde woont namelijk op de G. Riemenshof in Leiden, vlak bij de Margaret Staalstraat. Het is denkbaar dat de bodeloop genoemd is naar de Margaret Staalstraat en dat de G. Riemenshof er deel van uitmaakt. Weet iemand meer? Reacties naar de webmaster

vraag 156

De bijgaande verhuiskaart is in 1933 eerst verzonden binnen Rotterdam en daarna doorgezonden naar België.
Verhuiskaarten naar het buitenland moesten in 1933 als briefkaart verzonden worden, in dit geval dus met een frankering van 7,5 cent.
Hoe is de Belgische beporting met stafportzegels en een frankeerzegel te verklaren? En waarom werd de letter "T" driemaal afgedrukt? Reacties naar de webmaster
De frankeerzegel met een opdruk T is een poRtzegel
Doorzenden kostte slechts aanvullend port.
Er was 6 cent te weinig geplakt. Dat had moeten leiden tot 6 X 14 centimes. maar er werd maar gerekend met 5 X 14.
Waarschijnlijk een foutje van de Belgische ambtenaar.
(het buitenlandse brieftarief van België was 1Fr 75, het Nederlandse 12½ cent. De verhouding leidt tot 14:1 (Voor portbertekeningen werd er geen rekening gehouden met het verlaagde brief-tarief tussen België en Nederland).
Luuk Goldhoorn

vraag 155
Zou iemand wat meer kunnen vertellen over de mysterieuze ‘Meeuw’ stempelafdrukken, afgebeeld in v.d. Wart 5^e druk, pagina 19 en 20, typen CXVa en CXVb ?  Is hier ooit iets over geschreven ?
Reacties naar de webmaster

vraag 154

Deze grootformaat stempelafdruk is aangetroffen op een poststuk dat half december 2005 verstuurd is van Haarlem (Schalkwijk) naar Lisse. Kent iemand dit stempel? Is er iets over de gebruiksperiode bekend? Reacties naar de webmaster
Reactie: Is het poststuk (van deze ongedateerde vraag) verzonden in december 2005 (toen de bedrijfsnaam TPG Post was) of in december 2006 (toen de bedrijfsnaam TNT Post was; laat gebruik van decemberzegel uit 2005) ??
(Frans van de Rivière, 2007-05-13)

vraag 153
In recente frankeermachinestempels komen er letters en cijfers voor, die ik niet kan interpreteren.
Op bijgaand voorbeeld een stempel uit de machine Pitney Bowes 820216, met ter linkerzijde 2  kolommen met cijfers en letters.Wat is daarvan de betekenis?
Reacties naar de webmaster

Liebe Sammlerfreunde,
wie schon in der Fragestellung richtig erwähnt wurde, kommen diese Ziffern nur auf verschiedenen Freistempeltypen des Erzeugers  Pitney-Bowes vor. Diese Zahlenreihen sind auch in den Freistempeln dieser Firma aus anderen Staaten (z.B. auch hier in Österreich) zu finden. Nähere Angaben über die Bedeutung dieser Zahlenreihen müssten daher wohl am ehesten bei der Vertretung dieser Firma in den Niederlanden zu erfragen sein. 

Mit freundlichen Grüßen aus Wien
Herbert Judmaier

vraag 152

Het betreft een vraag over de kleinrondafstempeling RPSB.
Is er onder de PO&PO leden iemand die wellicht meer kan vertellen over de RPSB afstempelingen?
Afdrukken van een kleinrondstempel 's GRAVENHAGE met 4-uur karakters ten behoeve van de R.P.S.B. zijn niet bekend, volgens Cees Janssen (Handboek Nederlandse Poststempels)
Echter naar mijn mening is de bijgevoegde scan een afstempeling van 'sGravenhage met een 4-uurs karakter, wat duidt op een gebruik ten behoeve van de RPSB afstempelingen.
O.M. Vellinga blz. 40 en 41: Per 3 december 1889 verstrekt aan postkantoor Amsterdam en later een
dergelijk model aan: - 's Gravenhage / Haarlem / Rotterdam en Utrecht.
Volgens art. 105 der voorschriften betrekkelijk de uitvoering der wet van 15 april 1891, mocht de onbruikbaarmaking der zegels op kantoren, waar dagelijks een groot aantal met zegels beplakte formulieren werd aangenomen, met pen geschieden.
* in Vellinga wordt niet gesproken over Nijmegen. Daarentegen wordt in Vellinga wel gesproken over's Gravenhage, echter in de kleinrondcatalogus wordt daar geen melding van gedaan.

En een tweede vraag is:
Werden de willekeurige afstemeplingen ten behoeve van de RPSB op alle dagen gedaan of werden deze op vooraf vastgestelde dagen gebruikt? Ik zou dit graag willen weten omdat de mij bekende afdrukken alleen van 3 maart 1890 of 7 jan 1890 zijn.
Reacties naar de webmaster

vraag 151

Op de az van deze brief d.d. 11.5.1833 is het vooruitbetaald port (gedwongen frankering tot aan de grens / Arnhem) aangegeven d.m.v. een stempel (25 rood). M.i. zijn zulke portaanduidingen meestal met de hand geschreven. Ik heb niets kunnen vinden over dit stempel.
Zijn er meer afdrukken van bekend? Zijn elders soortgelijke portaanduidingen d.m.v. een stempel gebruikt?
Reacties naar de webmaster

vraag 150

"In december 2003 is in De Postzak een artikel gepubliceerd over de Baarfrankeringen van Buiten-Cenrtum Witterzomer: in de jaren 1969-1972 werden daar met baarfrankeringstempels vooraf "gefrankeerde" kaarten verkocht. Vast staat dat hier niet strikt de hand is gehouden aan de voor baarfrankering algemeen geldende regels. Later is over dat verschijnsel de vraag gesteld of hier sprake zou kunnen zijn van "postwaardestukken"; immers de prentbriefkaarten van Witterzomer zouden aan
alle eisen dienaangaande voldoen. Deze discussie is helaas nooit goed op gang gekomen.Onlangs ben ik in het bezit gekomen van een prentbriefkaart die evenzeer aan die criteria zou voldoen. De (ongebruikte) kaart die ik hierbij afbeeld is niet verzonden, en zou dus bij wijze van reclame aan bioscoopbezoekers kunnen zijn uitgereikt. Uiteraard ben ik erg benieuwd of er verzamelaars zijn die meer van deze kaarten, gebruikt dan wel ongebruikt, bezitten. Reacties naar de webmaster

vraag 149

Onlangs kocht ik op een veiling bijgaand poststuk met daarop een afdruk van het kleinrondstempel Singkel. Deze staat in SvL op poststuk genoteerd als RRR. Ik vraag mij af of er meer afdrukken bekend zijn en zo ja, van welke data de afstempelingen zijn. Reacties naar de webmaster
Reactie: Bij v.Dieten in veiling 599 is ook een brief met puntstempel 83 Sinkel geveild. Datum van afstempeling is 31-2-1891. m.v.g. Leo Koning

vraag 148

Bij mijn speurtocht naar portvrije luchtpostbrieven, die omschreven worden in "De Postbladenkwestie" van C. Stapel, kwam ik een luchtpostbrief tegen, "uitsluitend bestemd voor briefwisseling met militairen in de overzeese gebiedsdelen". Frappant hierbij was, dat de bedrukking van deze brief overeen kwam met de bedrukking van luchtpostblad 12 uit het werk van C. Stapel. De steeds herhaalde tekst "militair luchtpostblad" bestond ook uit 30 regels per 50 mm. Het verschil was, dat hier niet het PTT-logo op gedrukt is, maar een aanduiding van het KNIL.
mijn vraag: Zijn deze luchtpostbladen gerelateerd aan de luchtpostbladen uit "de Postbladenkwestie" en, zijn ook hier verschillende typen van bekend? Reacties naar de webmaster

vraag 147



In de Specialiteiten catalogus 2006-2011, staat op blz. 232 onder de rubriek Kleinrondzegels: "ELST (met langstempel)". Wie weet er meer van de achtergrond  van dit 'hybride' stempel?
Reacties naar de webmaster
Ik denk niet dat het een hybride stempel is, maar twee over elkaar geplaatste stempels; een naamstempel Elst en een onleesbare kleinrond. Met vriendelijke groet, Wilbert Davids Echtenerbrug
 

vraag 146
"Als een beport stuk door de geadresseerde geweigerd werd, ging het stuk (na afschrijving van het port) terug naar de afzender (mits deze zijn adres vermeld had).
Op beporte en geweigerde brieven blijkt dat uit de aanduidingen en zegels op het stuk. Maar hoe ging het met briefkaarten? De geadresseerde van een niet of onvoldoend gefrankeerde kaart jreeg die in een vensterenvelop uitgereikt waarop het port geplakt werd. Dat insluiten was bedoeld om kennisneming van het bericht, voordat het port betaald was, te voorkomen.
Als de geadresseerde de briefkaart weigerde, dan ging het stuk retour en moest er bij de afzender opnieuw port geheven worden. Werd die kaart dan opnieuw in een vensterenvelop gesloten? met het te betalen port in portzegels daarop, of ging het op een andere manier?"
Wie weet het of heeft retour gezonden beporte kaarten in zijn verzameling?
Reacties naar de webmaster

vraag 145



 
Brief van Bloemfontein/Oranje Vrij Staat (1901) naar Kaapstad. Drieletterstempel: "N P R".
Wie weet wat dit betekent ? Reacties naar de webmaster
reactie: Zou het antwoord op vraag 145 wellicht "Northern Province (Northern Transvaal) NPR (Hoofdstad: Pietersburg)" kunnen zijn? Analoog daaraan: Free State (Oranje Free State) FRE Hoofdstad: Bloemfontein. Theo

vraag 144



Brief van Babylon USA (27-5-1924) geadreseerd aan Kiosk Westermarkt in Amsterdam. Er moest voor het afhalen kennelijk  betaald worden, want linksboven staat een rood stempeltje
"Afhaal/kosten/10 (cent)". Wie weet meer van dit stempeltje (gebruik/door alle kiosken?)
Reacties naar de webmaster

vraag 143

Gelijktijdig met het Massan naamstempel zijn er in 1809 een aantal andere stempels geïntroduceerd. Het betreft de stempels P.P. (Port Payé) en Chargé (aangetekend). Zoals duidelijk zal zijn werd het stempel P.P. geplaatst op gefrankeerde stukken en het stempel Chargé op aangetekende stukken. Ook zijn in deze periode rayonstempels in gebruik genomen. Deze werden gebruikt bij correspondentie naar Frankrijk. Bijgaande gefrankeerde brief is op 8 april 1814 uit Zegveld (nabij Woerden) verzonden naar Den Haag. Aan de voorzijde is de brief voorzien van het naamstempel Woerden (K.19) en het stempel P.P. (K.20) voor gefrankeerde stukken. De achterzijde is voorzien van een met pen geschreven aanduiding van het verschuldigde port: 3. De schrijver doet in de brief overigens zijn beklag over het feit dat hij zijn achterstallig salaris over de jaren 1811 t/m 1813 nog moet ontvangen van zijn vorige betrekking als predikant te Moercapelle. Het gebruik van stempelcombinatie K.19 en K.20 doet vermoeden dat te Woerden nimmer het gekapte departementsstempel P. P./WOERDEN gebruikt is. Als verzamelaar van de Posthistorie van Woerden heb ik dit stempel nog nooit gezien, laat staan in mijn bezit. Kan iemand zijn licht over deze stelling laten schijnen? Peter de Jeu Reacties naar de webmaster

vraag 142



Ik ben in het bezit van een brief verzonden per transatlantische luchtdienst van Schagen naar New York op 4 maart 1941 (censuur Keulen 6 maart 1941). Tevens aan voorzijde voorzien van een stempel GEZIEN/CURACAO/CENSUUR.
Ik heb in PHS 20 niets kunnen vinden over een eventuele route via Curacao. Ik zou graag willen weten langs welke route deze brief in  New York terecht is gekomen. Klaas Kramer Heerenveen
Reacties naar de webmaster
Reactie: De inzender van de vraag stelt dat de brief via Curacao naar de V.S gestuurd is. Dit is een verkeerde veronderstelling. De brief is juist via de V.S naar Curacao gestuurd. Tijdens de tweede wereldoorlog was de postverbinding met de Nederlandse Antillen verbroken. Veel mensen gebruikten toen een intermediairadres om zo hun brieven naar gebieden te sturen waarmee geen rechtstreeks postverkeer mogelijk was. Ook in dit geval is gebruik gemaakt van een postadres in de Verenigde Staten, waarna de brief (waarschijnlijk in een andere envelop omdat er geen verdere wijziging van de adresgegevens op de evenlop voorkomen) doorgestuurd is naar de Nederlandse Antillen, alwaar hij bij aankomst gecensureerd is. C.J van de Horst

vraag 141

Reacties: De brief moest in verband met het gewicht tussen 20-100 gram met 15 cent worden gefrankeerd. Hiervan is 3 1/2 cent door middel van portzegels verantwoord. Portzegels hadden geen frankeerwaarde (staat ook op de enveloppe vermeld), zodat tweemaal 3 1/2 cent = 7 cent strafport moest worden betaald. De waarde van het stuk schat ik op 10-20 Euro. G. Holstege, Haren, 9 september 2005
De brief is uit 1924. Het interlokaal tarief voor een gewone brief was 10 cent en voor de 2e gewichtsklasse 15 cent.
De verzender uit Enschede (interlokaal) heeft ofwel 2 “zeldzame” portzegels uit zijn collectie “correct” afgestempeld willen hebben en plakte ze daarom tussen de frankeerzegels ofwel de brief was meer dan de 1e gewichtsklasse en daarom zocht hij 3 ½ cent extra zegels en vond nog 2 portzegels.
Samen werd dit toen 15 cent.Beide doelen (frankeren voor gewicht of gestempelde zegels voor de verzameling) waren hiermee binnen bereik en de brief werd verzonden.
In Delft plaatst de PTT in blauw een bemerking: portzegels mogen niet voor frankering worden gebruikt en brengt de 3 ½ cent in mindering en beport de brief met 2x 3 ½ cent = 7 cent dwz 2x1 en 1x 5=7 cent. J. van der Meer

vraag 140

Weet iemand iets over het gebruiksdoel van dit stempel? Het is afkomstig van een oud PTT'er die in Haren (Groningen) gewerkt heeft, HRN zal dus wel voor haren staan.
Reacties naar de webmaster
Dit stempel is een afdruk van een lak-cachet. Om brieven en zendingen van waarde tussen postkantoren onderling te verzegelen, dienden deze brieven met rood of zwart lak verzegeld te worden. Met dit stempel werd in de verwarmde lak een afdruk gezet. Postambtenaren (geen postbodes) op grote kantoren hadden ieder hun eigen lakstempel, meestal waren dat hun initialen.Op kleinere kantoren bevond zich alleen een of 2 lakstempels van dat kantoor. In dit geval dus inderdaad het lakstempel met de postale afkorting van Haren(gn) erop. Ook aangetekende brieven met aangegeven waarde, zowel particulier als zakelijk, dienen van lakstempels te worden voorzien en wel op een zodanige wijze dat de brief niet zonder verbreking van de lakken kan worden geopend.
Met hartelijke groeten,
Cees van Leeuwen.

Hierbij een voorbeeld,
Patrick

vraag 139

Aangehecht scans van een ontvangsterkenning van een voedselpakket in Juli 1944. (ik heb er nog 2, van December 1943 en Januari 1944). Er staat in de Postzak nr 170 van Dec 1990 een artiekel over voedselpakketten die óf van Philips in Lissabon kwamen óf via Lissabon van het Rode Kruis in Londen. Er is echter geen enkele melding van voedselpaketten met een adres in HAMBURG voor ontvangst bevestiging. Heeft iemand bij Po & Po hier mogelijk informatie over? Alle drie de kaarten geven een opdrachtadres in Duitsland, dus niet uit Portugal. De afgebeelde kaart is uit Laufen, de andere kaarten zijn uit Ibach en Arlesheim
Verder zoek ik enige informatie over een noodstempel van 29 AUG 1945 van HEYEN op de noodbriefkaarten uit 1945.
Reacties naar de webmaster
Reactie: De kaarten met opdrachtadressen in Laufen, Ibach en Arlesheim hebben wel degelijk een analogie met Lissabon. Deze drie plaatsen liggen in Zwitserland, dat in de oorlog neutraal was.
(Frans van de Rivière, 2007-05-13)

vraag 138



Wie heeft er info over dit machinestempel?
Reacties naar de webmaster
Uitvoerige informatie hierover is te vinden in: "Het gebruik van stempelmachines te Nijmegen in de oeriode 1907 - 1947", in Catalogus Waalpost 88 / Nijmegen pag. 24-44. Het afgebeelde stempel is type X (volgens catalogisering van vd Wart) en afkomstig uit een Universal stempelmachine. Voor achtergrond informatie over de tekst (Nederlands Fabrikaat) zie o.a. "Reclame in Nederlandse poststempels", De Postzak, nr, 192, augustus 2001, blz. 230-244. Jos Stroom

vraag 137

Wie kan zijn licht laten schijnen over het grootrondstempel Haarlem 4 - 8 N?
Reacties naar de webmaster

vraag 136



Voor de publicatie (Posthistorische Studie) over de TranSorMA zijn reeds enkele oproepen in ons Verenigingsnieuws geplaatst. Op de vraag : Wie is in het bezit was van "potloodstrepen" op stukken uit 1931, kwam een reactie uit Nijmegen.
In een bedrijfsarchief werden diverse poststukken aangetroffen met deze potloodstrepen in 1931. Echter: vanaf 1914 zijn er ook stukken die op de achterzijde ook "soortgelijke strepen" vertonen. Met vrij grote stelligheid wist men te verklaren dat die niet binnen het eigen bedrijf konden zijn aangebracht. (Zie 4 voorbeelden).
Omdat het m.i. niet "toegestaan" is om "zomaar" postale kenmerken aan te brengen op poststukken, ben ik benieuwd naar antwoorden op de volgende vragen:
1. Zijn er bij verzamelaars meer van dit soort "strepen" bekend op de achterzijde van poststukken (drukwerken/briefkaarten) in de periode 1914-1931 ?
2. Weet iemand iets over voorschriften (in Dienstorders of Dienstmededelingen) over het markeren van foutief gesorteerde poststukken ? Voorschriften die hiermee verband zouden kunnen houden ?
3. Welk antwoorden op hier niet gestelde vragen zouden ons hierin toch verder kunnen helpen ?
Reacties naar de webmaster

vraag 135



Wie kan vertellen of het stempel rechtsboven, met daarin de afbeelding van Sint Margaretha
patrones van het monnikenklooster Baumburg, gebruikt is om portvrijdom aan te geven. Het stempel is
afgedrukt op de plek: zum aufkleben der freimarken. Reacties naar de webmaster

vraag 134



Is er een Po&Po-er die dit strafport kan verklaren?? Reacties naar de webmaster
Reactie: Het luchtrrecht van Argentinië naar Nederland was in 1939 1 peso 25 centavos, het enkelvoudige briefport 20 centavos. Gaan we er nu van uit dat de brief meer dan 5 maar minder dan 10 gram woog, dan had geplakt moeten worden P 2.70. Maar er zit maar P 1.45 op, dus P 1.25 te weinig. Dit verdubbelen en vermenigvuldigen met 5/8 (de verhouding tussen het nederlandse en argentijnse enkelvoudig port) levert f 1.5625 op, afgerond op de eerstvolgende cent, dus f 1.57.
Ik zie geen enkele aanduiding van het gewicht, noch een portaanduiding, wat dan moet betekenen dat de brief in Nederland gewogen is. ('en niet te licht maar te zwaar gevonden')

vraag 133

In de Ned catalogus onder Ned. Indië “Noodportzegels” nummer 1 staat een afbeelding met de handtekening horizontaal. Dat is ook zoals ik hem heb. Een tijd geleden kocht ik op een veiling in Nederland een kavel waar ook een noodport couvert in zat, maar die had de handtekening diagonaal. Was die handtekening los aangebracht of deel van het geheel? Is hiet iets over bekend?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Dit noodportstempel, waarbij het handtekeningstempel van de postkantoordirecteur behoort, zijn twee losse stempels, afgestempeld met inkt van hetzelfde stempelkussen. Er zijn veel van dergelijke poststukken, gewoonlijk drukwerken, bewaard gebleven, waaronder diverse geadresseerd aan de destijds in Indië bekende verzamelaar W.F.H. Boes Lutjens. Echt gebruikt, dus zonder filatelistische bijbedoelingen, zijn poststukken met deze noodportstempels zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Peter Storm van Leeuwen
Reactie: Ik heb een identiek exemplaar in mijn verzameling, met dezelfde datum en dezelfde geadresseerde.De onderlinge positionering de rechthoek en de handtekening lijkt ook dezelfde.
In het boek van P.R.Bulterman "Poststempels Nederlands-Indië 1864-1950" staat op blz. 231 een afbeelding met ook een diagonaal geplaatste handtekening, echter iets hoger en meer naar rechts.
Bulterman merkt op dat gebruik na maart 1921 maakwerk betreft.
Dick Tjaden

 vraag 132

Bijgaand een afbeelding van een baarfrankering uit s'Gravenhage dd. 14 XII 27, die ik niet kan terugvinden in "Van der Wart". Ook in het artikel van de Heer Stroom in Postzak Nr.196 staat er niets over
Is dit een nieuwe vondst of heb ik niet goed gezocht? Overigens heb ik ook nog twee baarfrankeringen met machinestempel type IIIFd uit 1937, waarvan ik er 1 meescan. Ik heb deze stukken al enige tijd in mijn bezit en kom er nu pas toe om het te melden, omdat ik onlangs in het bezit kwam van een baarfrankering van febr. 1910 uit München op een privé gedrukte adreswijzigingskaart van een postzegelhandel aan zijn klanten waarop de vermelding staat:
"NB. Bei dieser Mitteilung wurde von der seit 1. Februar 1910
in Bayern eingeführten Barfrankierung Gebrauch gemacht."
Ik meende ergens (jubileumuitgave NBFV 1983? ) gelezen te hebben, dat de vroegst bekende Barfrankierung van München van 1913 of 1914 was. Reacties naar de webmaster
Reactie: De "baarfrankering" uit 1927 is een afdruk van een van de eerste frankeermachinestempels die in ons land werden gebruikt sinds september 1925. Deze waren van het type Universal Postal Franker. De 7 onder de waardeaanduiding geeft aan wie de eigenaar van de stempelmachine was. In dit geval de verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845. Voor Filatelie ben ik een artikel over deze stempels aan het voorbereiden dat waarschijnlijk in september gepubliceerd zal worden.
Jeffrey Groeneveld.

vraag 131



Wie kan vertellen wat een plikart is?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Een plikart is dacht ik een (drukwerk-)kaart met daaraan gehecht een af te scheuren kaart voor beantwoording. De term is m.i. vooral terug te voeren op (druk)technische uitvoering van de kaart, die vroeger veel in het zakelijk verkeer werd gebruikt.
Vriendelijke groet, D.G. Hoek, Wageningen
Nog een reactie: Naar mijn mening is het antwoord op de vraag wat een plicart is, gedeeltelijk juist. Het gaat hier om druktechnische redenen dat de briefkaart op een langer kaartformulier wordt afgedrukt. Een deel van de kaart wordt gevouwen en halverwege de voor- of achterkant vastgeplakt. Met andere woorden de plicart is gedeeltelijk dubbel. Hierdoor wordt de kaart steviger. Het is mij niet bekend dat een antwoordgedeelte aanwezig was. In verzamelingen poststukken zie je nog wel eens dat het geplakte deel los is geraakt. Met hartelijke groeten, Cees van Leeuwen.
En nog 1: De term "Plikart"is vermoedelijk een merknaam die soortnaam is geworden. Het is een kaart die bedoeld is voor gebruik in een schrijfmachine. De afzender kan het adres en de boodschap in één keer intikken, waarna door vouwen en vastplakken het adres aan de ene kant van de briefkaart terechtkomt en de boodschap aan de andere kant. Let maar eens op: de voor- en achterkant van een plikart staan omgekeerd ten opzichte van elkaar.Er is niet veel fantasie voor nodig om te bedenken dat de (Amerikaanse?) uitvinder/fabrikant bij de naamgeving dacht aan "ply card". To ply = vouwen.
Jac Spijkerman
Nog een reactie: Tijdens een historische lezing vernam ik dat oorkondes vroeger ter versteviging onder dubbel werden gevouwen om op zo'n wijze de lakzegels aan touwtjes te bevestigen.
Dat onderste deel werd "plique" genoemd en vanuit het frans vertaald betekent dit "vouw". Omdat de plikarts ook altijd een gevouwen deel bezitten, mag worden verondersteld dat het woord plikart een afgeleide is van het franse woord "plique".
Met hartelijke groeten, Cees van Leeuwen

vraag 130



Oostfriesland and Jeverland were 1807 - 1810 enclosed in the Kingdom of Hollande. In 1809 all Netherlands offices - incl. those in the two new provinces - received a new one-liner "stempel". Also Emden (or Embden) in Oostfriesland received a "stempel". In the book by P.C.Korteweg: "Postdienst en Poststempels hier te lande tot 1811" we see that a "stempel" for Emden was ordered and the spelling was EMBDEN. In his other book "300 Jaar Postmerken" we see that this "stempel" has been seen and the spelling is EMBDEN. Now we turn over to the FEUSER Station catalogue. Here we find for Emden: In 1815 - for the first time - there existed a "stempel" with the spelling of EMBDEN.
Does anybody have an idea if this "stempel" was delivered in 1809 and therefore is a kind of Holland postmark. A letter of 1816 with this "stempel" is enclosed.
Reacties naar de webmaster
Reaction: In ref. to your question I looked into the book ,, Geschiedenis van het Nederlandsche Postwezen 1795-1810 by Mr. E.A.B.J. ten Brink
From page 307 on he states the following ( my "free" translation:
During november/december 1808 a Dutch inspector ( Mr. Koopman) made a report ( 254 pages!!) on the postal situation in Ost Friesland.( postal rchive no 55 not. 6 Jan 1806 folio 20-307).
Although he reported a sound postal system, it was decided to re-arrange the postal service "the Dutch way". A proposal to create a 6th arrondissement for Ost Friesland including Groningen as interchange office was sent to the King ( Lodewijk Napoleon) and aproved by him on July 2 1809( postal archive no 12. Kon. besluit 2 Juli 1809 ). The main post offices for this 6th arrondissement were now: Aurich , EMBDEN ( in this spelling!) , Leer and Groningen
According to ten Brink the official paper reads EMBDEN so I assume the new one-line cancels you refer to were also issued in this spelling!!
Hope this helps some, if you like Ten Brinks complete story, I can either e-mail a copy of the concerning pages or send you the book.
With kind regards, Lex Geijs
Albert Reinhardt in his book on the Conquered Departments reports a EMBDEN postmark used in 1811. I have made some further inquiries at Albert Reinhardt and he says: To my knowledge there exists only one type EMBDEN. So the shown "stempel" of 1816 is a late use of a Dutch postmark. (P.C.Korteweg has reported a EMBDEN as a Dutch postmark)

vraag 129
Een Po&Po lid heeft de volgende vraag:
Ik ben o.a. een verzamelaar van de Puntstempels van Nederlands Indie. Nu vraag ik mij af hoe ik de verschillende typen stempels (zie Bulterman) kan relateren aan de mate waarin zij voorkomen. Bepaalde typen zijn zeldzamer dan de andere (bijvoorbeeld de omgekeerde vlag van de 1 van weltevreden). En
andere vraag voor mij is de waardebepaling aan de hand van het puntenstelsel. Hoe kan ik dit relateren aan een prijs in Euro's?
Reacties naar de webmaster
Reactie: In het najaar van 2005 geeft de NVPH een bijzondere catalogus uit met daarin diverse prijslijsten. Zo zal een prijslijst worden opgenomen van puntstempels van Nederlands-Indië op zowel losse zegel (10 cent nr. 9) als op poststuk. Geen onderscheid wordt gemaakt tussen de diverse typen van een bepaald kantoor, en ook niet op alle waarden waarop dat puntstempelnummer voorkomt (of mogelijk kan voorkomen). De auteur vindt dat de prijsbepaling daarvan te veel zou berusten op gokwerk, en daarmee is de verzamelaar niet gediend. Bovendien hoeft ook weer niet álles van prijzen te worden voorzien. Peter Storm van Leeuwen

vraag 128



Afgebeeld is een poststuk met een rond stempel :
"Nederlandsche Vrijwilligers in de Germaanschen Landdienst / KAMP 1 TIEGENHOF"
en een poststempel Marienwerder (Westpr.) 18 - 6 - 43. Op de achterzijde, - oa.-(naam afz.)- Landdienstlager Danzig. Wie weet er meer over dit " kamp "-stempel en het gebruik er van?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Op het gevaar af dat ik hieronder dingen ga schrijven die de eigenaar van het stuk wellicht al lang wist, hierbij toch enige zaken die ik voornamelijk na enig speuren op het net heb kunnen vinden.
Tiegenhof (nu Novi Dwor Gdanski) ligt onder Danzig en is een knooppunt van smalspoorwegen. Er was o.a. ook een suikerfabriek wat ook al duidt op grote landbouw (bieten) arealen.
De Germaansche Landdienst was nauw gelieerd met de jongeren organisatie van de NSB de Jeugdstorm, en was bestemd voor jongens en meisjes van 14 tot 16 jaar die op daarvoor uitgekozen boerenbedrijven in Duitsland konden werken en leren. Uit ansichtkaarten verzamelingen blijkt dat er Landdienstlager in geheel Duitsland waren, de jongens en de meisjes waren ondergebracht in grote stenen boerengebouwen. De Nederlandse Jeugdstorm had blijkbaar een specifieke relatie met de Landdienst in Tiegenhof. Over de Germaanse Landdienst zelf is niet veel te vinden maar er bestaat een roman over: Cor van Eggelen, Het vijfde wiel, Uitgever Boekenplan ISBN 9071794644. Ik heb het boek zelf niet en ook niet gelezen.
Het stempel op de brief rechtsonder toont ook het teken van de Jeugdstorm ( de meeuw). Deze jeugdorganisatie was niet toegelaten tot de veldpost.Het stempel is dus geen toelatingsstempel zoals bij de veldpost. Het lijkt dus meer een stempel om aan te duiden wie de afzender is.De getoonde brief is toevallig gericht aan een onderofficier bij de Luftwaffe in België en kan per veldpost dus portvrij verstuurd worden. Er zouden ook brieven te vinden moeten zijn met Nederlandse of Belgische bestemmingen die gefrankeerd en ook gecensurrerd zijn.
De brief is gepost in Marienwerder wat op zich niet erg logisch lijkt (Tiegenhof ligt veel noordelijker) , want de brief is verder verzonden met de SF 111 Tilsit - Brussel. Van Marienwerder is de brief weer teruggegaan naar Marienburg en vandaar naar Königsberg waar veldpost voor Brussel en Parijs verzameld werd. Königsberg was ook Postsammelstelle maar dat was in dit geval niet nodig omdat Luftgaupostamt Brussel in de adressering opgenomen was. Hier werden de bundelzakken voor LPGA Brussel dan ook klaar gemaakt. (zie Gericke, Die Feldpost im zweitem Weltkrieg, pagina 138,). Deze verlofgangerstrein reed dagelijks van Tilsit, via Königsberg, Schneimühl, Berlin, Hannover, Löhne, Dortmund, Maastricht naar Brussel.
Zoals ik ik zei, wellicht is bovenstaande al bekend, maar beter dubbel dan wellicht niet.
Piet Miesyerus

vraag 127



Wie kan er meer vertellen over dit stuk?
Verklaring tarief (waarde strookje onder het lakzegel van de Duitse Censuur)?
Waarom is het aantekenstrookje met blauw potlood doorgehaald?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Frankering van deze R-brief met aangegeven waarde had moeten zijn:
2e gewichtsklasse ( 25,5 gram) naar Duitsland : 20cts
Aantekenrecht : 10cts
Verzekeringsrecht voor Duitsland
??? ( kan waarde niet lezen) x 5cts : ??
De brief is dus duidelijk onder gefrankeerd , hetgeen raar is omdat de brief behandeld/ getaxeerd is door postkantoor Waalwijk???!!!
Behandeling door de Censor in Emmerich is normaal in deze periode , hersluiten middels strook en lakzegels bij waarde is ook normaal.
Doorhaling van R-strook + waardebedrag is mijns inziens te wijten aan de te lage frankering omdat het verzekeringsrecht niet voldaan werd en maar een gedeelte van het aantekenrecht
Dat de Censor voorzichting was met waarde brieven cq brieven waar geld ingesloten was mag blijken uit de bijgaande scans.
Deze aangetekende brief met ingesloten geld ( niet verzekerd , maar was wel toegestaan) heeft ingesloten nog een bericht van de Censor "Bei prüfung Hf. 140,= vor-gefunden , keine schrift mitteilungen. Postüberwachung Emmerich-2 ,6.6.16,"
Met vriendelijke groet, Lex Geys

De brief heeft geen Nederlandse aanduiding dat er onvoldoende gefrankeerd was. Daardoor werd in Duitsland de brief als voldoende gefrankeerd behandeld, en er werd geen port geheven. Dat de Nederlandse aantekenstrook doorgehaald werd, heeft een heel andere reden. In Duitsland werden waardebrieven afzonderlijk behandeld van aangetekende brieven. Zulke brieven kregen in Duitsland geen aantekenstrookje. De Duitse donkerrode V-stroken zijn pas van veel latere datum. Bij een waardebrief van Nederland naar Duitsland werd altijd de Nederlandse R-strook doorgehaald om duidelijk te maken dat het niet als aangetekend maar als waardebrief behandeld moest worden.

Dio Glaudemans

---

vraag 126

Wie kan helpen met dit portzegel 16 van Nederland?
Volgens de catalogus Eerste-dag brieven is dit zegel op Juni ’96 aangekondigd en de oudste bekende afstempeling is van 5-1-’97.
Dit zegel is gestempeld te Breda op 20 Juni ’95. Reacties naar de webmaster
Uiteraard moet ik het doen met het aangeboden plaatje, maar ik denk
dat het jaartal 05 is. De 9 lijkt mij een 0 met soort haartje als verbinding, zodat het wellicht een 9 lijkt. Het "buikje" van de 9 is grillig ipv van mooi rond.
Rene Hillesum

---

vraag 125

Ik trof en luchtpostblad aan, dat gebruikt was in 1948. Hij was afkomstig van een militair, gelegerd in Soerabaya. Onder het poststempel staat gedrukt: Militair portvrij. Qua afmeting in opgevouwen toestand en qua lettertype komt dit blad overeen met de luchtpostbladen 1a en 1b en 2a en 2b. Ook het doel van dit luchtpostblad lijkt hetzelfde.
Het enige wat ik op dit moment kan bedenken is, dat de luchtpostbladen 1 en 2 uit de Geuzendam catalogus gebruikt werden voor correspondentie vanuit Nederland naar Nederlands-Indie en dat het door mij gevonden luchtpostblad werd gebruikt voor de correspondentie naar Nederland.
Zijn hier meer dingen over bekend ? Reacties naar de webmaster
Reactie: Cees Stapel heeft er een heel boek over geschreven: "De Postbladenkwestie", PHS VII.
In dit boek onderscheidt hij verschillende typen militaire luchtpostbladen, genummerd 1 t/m 14.
Jac Spijkerman

---

vraag 124

Heeft iemand dit plaklabel eerder gezien en weet het hoe en waarom??
De gehele tekst van het label luidt:
Deze brief door den ondergetekende uit Hoenderloo
ontvangen ,teneinde daaraan, onder den stempel van dit kantoor, adres te verleenen
Hoenderloo, den 5/6/44
De stationhouder
Ik kocht het stuk vanwege het "de stationhouder" ik kwam er achter dat Hoenderloo helemaal niet aan een spoor/tramlijn ligt dus ook geen station had/heeft.
Buiten de vreemde tekst is "de stationhouder" dus ook een raadsel.
Reacties naar de webmaster
Reactie: Het betreft hier de benaming van een rang bij PTT-Post, er waren directeuren voor hoofdpostkantoren, kantoorhouders voor hulppostkantoren en stationhouders voor de kleinste postkantoren, deze kleine postkantoren werden poststations genoemd. De houders van deze poststations heetten stationhouders. Ik meen dat deze poststations in de 70er jaren werden opgeheven.
Met hartelijke groeten,
Cees van Leeuwen.

---

vraag 123

Wie weet er meer van deze sticker?
Reacties naar de webmaster
Reactie: Als een postzending niet of onvoldoende gefrankeerd is door de afzender, zou de Post die zending eigenlijk retour moeten sturen. In de praktijk gebeurt dat niet: de zending wordt bij de geadresseerde afgeleverd met een betalingverzoek. U kent ze wel, die portkaarten waarop je een aangegeven bedrag aan postzegels moet plakken en die je terugstuurt aan het postkantoor.
De kaarten hebben het formaat van een briefkaart en worden aan de achterkant van het poststuk geplakt met twee geperforeerde stickertjes "Hierlangs afscheuren".

Blijkbaar vindt TPG Post die portkaarten niet opvallend genoeg meer. Sinds enige tijd wordt op onvoldoende gefrankeerde stukken namelijk ook een etiket P 4503 op de voorkant geplakt. Dit is een zelfklevend etiket van 2,5 cm hoog en 8 cm lang, met aan de rechterkant een grote "T", de internationale
aanduiding voor ontbrekend port. In de linkerbovenhoek van het etiket staat het embleem van Koninklijke TPG Post met daarnaast de tekst "portzending", uitgespaard uit een rode balk. De tekst van het etiket is neutraal gehouden: "De zending voldoet niet aan de voorwaarden die TPG Post aan de frankering stelt". Alle exemplaren die ik tot nu toe gezien heb, hebben als drukdatum 1103; misschien is het etiket pas eind vorig jaar geïntroduceerd.
Jacques Spijkerman

Nog een reactie: Deze stickers worden ook op de envelop geplakt als deze het gedrukte portaanduiding "TPG Post betaalt" op de envelop heeft, maar geen aanduiding van welk bedrijf of instelling het komt. Hiermee geeft men dus aan dat de verzending niet aan de eisen voldoet. Op het moment dat er geen verzender op de envelop aanwezig is zal de envelop verzonden worden ZONDER strafport naar mijn idee omdat de TPG geen vertraging wil in de verzending van hun klanten en geen gezeur wil met verzending van hun. Ze vinden voorval te onbelangrijk ommoeilijk over te doen. Je kunt dit testen door het TPG Post Betaalt logo van de TPG site te halen, op een en velop printen en naar jezelf verzenden. Je zal zien dat er of een sticker op zit of niet, maar je geen strafport hoeft te betalen. Vele mensen hebben dit al echter door en er wordt al van alles "gratis" verzenden zonder portokosten.
Vriendelijke groetjes, Patrick (Stuiverbriefverzamelaar)

---

vraag 122

Wie kent afdrukken van bijgaand poststempel van ROTTERDAM BOOMPJES uit 1907? Waarvoor is het stempel gebruikt? Reacties naar de webmaster
Reactie: Heeft het (hulp)postkantoor Rotterdam - Boompjes wel bestaan?
Komt niet voor in: Postkroniek van de stad Rotterdam van J.F. Rodenburg.
(Uitgegeven:1990.) Jan Oosterboer - Rozenburg ZH

---

vraag 121



Aangetroffen op ongebruikte verhuiskaart 8c een baarfrankeringsstempel 's Gravenhage 13 april 1966, zonder waardeaanduiding. Op achterzijde is met pen geschreven: Gratis aan bewoners Leidschendam verstrekt door b en w.
Eenzelfde stempel is ook bekend op de kaart van 7c.
Wie weet wat hier aan de hand is geweest? Zijn dergelijke kaarten ook gebruikt bekend?
Reacties naar de webmaster

De kaart is verstrekt aan bewoners in Leidschendam die kort nadat ze hun nieuwbouw woning betrokken hadden, werden geconfronteerd met een huisnummerwijziging.

Een artikel is inmiddels in De Postzak verschenen.(nr. 201)

Jos M.A.G. Stroom.

 

---

vraag 120

I have just found an interesting transit stempel of which I include a scan. It says "NORD N:1 6 (o'clock) 26 / 8" (8 for August). It is placed on a letter posted in Liège to Den Haag on the day before: 25th of August 1863 - 9 o'clock in the evening. I cannot find it in the catalogue of James Van der Linden on the transit stempels. Has something disappeared in the stempel? Has anybody seen this before?
Reacties naar de webmaster
Claude Delbeke gave me this answer: The actual handstamp is not used for international border crossing connections, so James Van der Linden does not list it in his book "Marques de Passage".  It is an internal Belgian train handstamp. Nothing is missing before the word of "NORD". Still the actual handstamp is interesting being an exchange postmark. J.De Bast has published a catalogue on train post office handstamps.

---

vraag 119



Expressestukken werden ook wel bezorgd door de bestellers van de telegraafdienst ter plaatse. Op deze op 9 september 1926 per expresse verzonden brief uit Brussel is een portzegel bijgeplakt van 20 cent, gestempeld "Rijkstelegraaf ´s-Gravenhage" op 10 september 1926. De brief werd in Brussel gefrankeerd met 2,25 Fr. Tevens werd een taxstempel T geplaatst met erbij geschreven in paars 040 FR. Verder is nog 20 in blauw porlood op de brief genoteerd. De brief moest naar de Lange Houtstraat in Den Haag.
Voor expressebrieven die meer dan 2 1/2 km buiten de bestelkring van het postkantoor bezorgd moesten worden diende een aanvullend recht - "afstandsrecht" te worden betaald door de geadresseerde. Deze aanvulling werd middels portzegels verantwoord. (Zie L. Goldhoorn, Posthistorische Studies VI, blz. 40 e.v.).
Vragen: Is de 20 cent port bedoeld voor een te lage frankering door de Belgen? Hoe is het Belgische tarief opgebouwd? Hoe kan een expressestuk, dat toch aan het loket wordt aangenomen, ondergefrankeerd zijn?
Of is hier toch sprake van het aanvullend expresserecht ad 20 cent? Ligt de Lange Houtstraat inderdaad zo ver van het postkantoor? Waarom staan al die internationale portaanduidingen dan verder op de brief?
Reacties naar de webmaster
De oplossing is als volgt. Het tarief voor een enkelvouidige brief van België naar Nederland was in 1926 1 fr, het expresse recht 2 fr. Totaal 3 fr.
Geplakt was 2Fr25 dus 75 ctms te weinig. Port derhalve 2 x 75 x 3/25 = 18 cent, afgerond op het eerstvogende 2½ cents voud geeft 20 cent.
De breuk 3/25 geeft de verhouding weer tussen het internationale tarief van Belgie en van Nederland voor een enkelvoudige brief (los van de reductie voor brieven tussen deze twee landen).
Luuk Goldhoorn
Ik had nog toe kunnen voegen dat de 40, in België geplaatst, ook het verschuldigde (verhoogd) port aangeeft, dat in Nederland omgerekend werd tot 20 cent.
Nee het port had dus niets met afstandsrecht van doen. LG

---

vraag 118

Hierbij een krantenbandje gefrankeerd 1cent cijfer  van Arnhem-Station 18 nov.1948 naar Zwitserland.
Allereerst: 1948 is niet duidelijk (zie tweede scan). Mijn vraag: het 1 cent tarief naar het buitenland kan volgens mij alleen voor braille, echter voor 1-7-53 was dat 2 cent en na die datum pas 1 cent.
Op het krantenbandje staat niet "braille", maar ging wel naar een Instituut Montana in Zwitserland. Dit instituut is echter een kostschool, en niet speciaal voor blinden.
Wie heeft de oplossing? Reacties naar de webmaster
Reactie: Is de datering niet gewoon 18 november 1958?????? probleem opgelost??!!
Lex Geijs

---

vraag 117



Deze briefkaart (G 183) is particulier bedrukt met de tekst "Geen philatelist zonder het Nederlandsch Maandblad voor Philatelie" en "Serie A No. 1".
Kan iemand dit nummer veklaren en zijn er meer van deze kaarten met nummer bekend?
Reacties naar de webmaster
Op mijn vraag op blz. 183 van de vorige Postzak (132, red) kreeg ik al spoedig antwoord. De heer Benders uit Odijk, afzender van de op de omslag afgedrukte kaart, zond mij de volgende brief:
In onze studententijd in Utrecht viel de periode van de particulier bedrukte briefkaarten (Olympiade, enz.), en mijn vriend Mr. G. W. A. de Veer en ik vonden dat we niet achter konden blijven. Er was in die jaren nogal eens wrijving tussen het Maandblad en 'DePhilatelist' van de heer Korteweg (niet in de persoonlijke sfeer gelukkig), en na lang denken over een geschikte tekst kwamen De Veer en ik tot het op de briefkaart afgebeelde resultaat. Bij een kleine drukkerij in de Lange Jansstraat in Utrecht lieten we 100 kaarten bedrukken, waarvan 50 met (als ik me goed herinner) 'Serie A No. 1'en 50 met 'Serie A No. 3'. Opzettelijk geen 'Serie A No. 2, "om het nageslacht tevergeefs aan het zoeken te zetten". De kaarten zijn alle opgebruikt; ik heb er geen meer over.
Enige tijd later kwam de heer Korteweg met zijn antwoord; "d'lnstuif Laren N.H. " was toen zijn adres (zie de tweede kaart op blz. 183). - Een en ander heeft zich geheel in de ludieke sfeer afgespeeld.
Jan Verhoeven

---

vraag 116



Wie kan mij vertellen waar het kantoor HOLLANDIA - BASIS lag ?
Was dit het officiele dagtekenstempel van de marinebasis in Hollandia ( NNG ) ?
Het hele stuk is te bezien op www.aantekenstrook.nl onder " Overzee " !
Reacties naar de webmaster
Na afloop van de oorlog liet de Amerikaanse strijdmacht bij Hollandia een grote hoeveelheid goederen en gebouwen na. Een gedeelte daarvan werd verkocht aan het Nederlands-Indische gouvernement, een ander gedeelte werd vernietigd. Het beheer en de liquidatie van deze basis-goederen werd opgedragen aan de "Stichting Beheer en Liquidatie Basesgoederen". Deze stichting had haar kantoren en magazijnen aan de haven en had alle aanwezige faciliteiten daar in beslag genomen. De stichting werd gemakshalve aangeduid met de "Basis". Vandaar dat het ter plaatse opengestelde hulppostkantoor de naam Hollandia-Basis kreeg. De werkzaamheden van de "Basis" werden begin 1950 beëindigd, waarna het hulppostkantoor een nieuwe naam kreeg: Hollandia-Haven. Echter bleef dit kantoor het stempel "Hollandia-Basis" gebruiken tot in april 1955. Het hulppostkantoor Hollandia-Basis heeft 4 typen dagtekeningstempels gebruikt. Afstempelingen zijn bekend van april 1946 tot en met april 1955 (informatie: ZWP.087/011-021).

---

Vraag 115

Kan iemand iets vertellen over het stempel "DEB121 HATTEM"?
Reacties naar de webmaster
Een uit Semarang (NOI) verzonden brief is na aankomst in Hellevoetssluis verzonden naar het adres in Hattem.
Daar aangekomen blijkt bij het uitreiken van de post en tevens incasseren van het port, dat geadresseerde en/of haar familie verhuist is naar Leiden. Het nieuwe adres wordt aan ommezijde gesteld en de brief opnieuw aangeboden voor verzending.
Het port kan niet geincasserd worden en moet in Hattem afgeschreven worden.
Daarvoor wordt het stempel DEB 121 Hattem gesteld om de reden van niet ontvangen penningen te rechtvaardigen.
Het incasseren van het port wordt op 29.8.1839 overgedragen aan Leiden waar de brief op 31.8.1839 aankomt en bezorgd zal zijn want hij is niet overgedragen als onbestelbaar aan het buro Rebuten.
Het nr 121 dateerd uit de periode 1810-1814 toen de franse postvoorschriften in Nederland golden en Nederland in departementen was ingedeeld. Het departement van Opper-IJssel met als hoofdplaats Arnhem waarin Hattem lag, had binnen Frankrijk het departementsnummer 121. Na het ontstaan van het koninkrijk in 1814 bleven veel franse stempels die zelden werden gebruikt, zoals déboursé, nog lang in gebruik. Sommigen tot 1842. Vervanging was immers prijzig en "ons ben zunnig".
Deze déboursé stempels vervielen op 1 mei 1845 bij de invoering van het stempel "Afgeschreven" (Vellinga 253)
JPGM

---

vraag 114



Wie weet er meer van dit stempel Veld-Driel?
Reacties naar de webmaster
Het dorp Veld-Driel - nu deel van de gemeente Maasdriel - had van 1905-1977 een hulpkantoor.
Dit kantoor heeft een administratief stempel gebruikt om een zegel te ontwaarden die gebruikt werd als betaling van het port van een pakketkaart.
Na tekening voor ontvangst op de kaart mocht de ontvanger de kaart helaas nooit houden.
De hier getoonde stroken met zegels werden later door de PTT verkocht of geveild waardoor de PTT 2x inkomsten ontving uit de verkoop van één zegel.
JPGM

---

vraag 113



Bijgaand een kopie van een interessante complete brief, afkomstig van het. Kon. Huis. Verzonden: ’s-Gravenhage  1 juni 1849,  brief is bestemd voor de Hertog van Nassau in het Hertogdom Nassau te Biebrich – Dld.- Is een schrijven als uitnodiging om aan  “Tafel” te zitten met de Koning en Koningin der Nederlanden Graag een antwoord op de volgende vraag; Wie kan een portverklaring geven van getoonde brief? Reacties naar de webmaster
Reactie: This letter was not marked as coming from the Dutch King so it was sent as a normal letter. The Dutch inland postage was taken from the 1817 tariff and not the 1818 tariff. Therefore Den Haag-Arnhem was noted as "20" cent and not 25 cent. The "20" cent was converted to "3,75" Silbergroschen (Sgr) by the arrival in Prussia and further converted to 14 Kreuzer. The Prussian share was 2½ Sgr according to the special tariff annexed to the NL circular 359. 2½ Sgr was 8 Kreuzer. The Hessen share was according to the same circular 1,75 Sgr or 6 Kreuzer.
The total is now 14 + 8 + 6 = "28" Kreuzer as written on the front. The addressee has made complaints as it was a kind of official letter. The Hessen Postal Service (the Thurn & Taxis Post) has obviously accepted to pay back the Hessen share giving a new total of "22" Kreuzer as written on the front.
Erling Berger

---

vraag 112





Volgens de instructie op afgebeelde adressenkaart zou deze gefrankeerd moeten worden met 2,5 cent (er werd 1 adres te Rotterdam nagevraagd).
Het tarief voor briefkaarten was in 1939 echter 3 cent (en in 1937, drukdatum kaart, 4 cent).
Is hier nu sprake van tegengestelde instructies, werd er 3 cent gefrankeerd om portonaheffing te 's Gravenhage te voorkomen of was er een aanvullende instructie (bijv. 2,5 cent met een minimum van het briefkaart tarief). Reacties naar de webmaster
Het tarief voor zulke opvragingen was 2½ cent per adres, zoals ook op de  kaart staat. Er was verder geen port verschuldigd.  Als er met hnet briefkaarttarief gefrankeerd had moeten worden zou dat zeker
 op de kaart gedtrukt zijn. De instructie is duidelijk: 2½ cent per adres.
Luuk Goldhoorn
 

---

vraag 111



In Geuzendam catalogues, Netherlands Indies, envelopes, there are colour differences quoted for G13a and G13b of voilet and lilia. Is there an way to tell which is which. To me lilia is a lighter colour than violet, and this envelope is a lighter colour, but the catalogue note only 6 known copies, so I have my doubts. Can you tell from the scan which items this one is, a or b ?  Reacties naar de webmaster
Reactie: De vraagsteller wil graag weten (of aan de scan te zien is) of deze envelop G13a, violet, of G13b, lila, is, en merkt op dat lila zeldzaam is. Het is natuurlijk moeilijk zonder vergelijkingsmateriaal, maar het zegelbeeld hier lijkt veel te donker om lila genoemd te worden en komt in kleur nogal overeen met de 'gewone' paarse schrijfinktkleur van toen. Behoudens tegenbewijs zou ik daarom 'gewoon' G13a zeggen.
Without material for comparison it is difficult, of course, but the stamp impression here looks much too dark to be called lila, and it
rather resembles the 'purple' ink of the handwriting. For lack of evidence to the contrary, I'd say the envelope is 'just' G13a, violet.
(Frans van de Rivière, 2007-05-13)

---