vraag 80 (24/10/2002)



Deze briefkaart is verzonden van Londen E.C op 29-11-1901 naar Welteverden aankomst 26-12-1901. Wie weet wat de letter "N"  betekent op deze kaart?
Reacties naar de webmaster
Reactie: De briefkaart is in de Namiddag besteld. De N is een bestellingsstempel.
P. Storm van Leeuwen

vraag 79 (29/7/2002)





Two questions about this letter.
It uses Geuz. 3 envelope, augmented with a 10 cent stamp. It is hand stamped "Suriname via Plymouth" (VIA sans-serif letters), postmarked Paramaribo 8 11 1906, and addressed to Blitar, Java, N.I.
It has two back stamps: a Registered London.E.C of 26 No 06, and a squaredcircle of Maus of 25 12 1906.
Why was it Registered in London?
Where was the postmark of Maus applied? I can't locate it on my map. Blitar is on near the South coast of Java, south of Surabaya.
Reacties naar de webmaster
reaction: Deze brief met sporen van lakstempel heeft misschien linksonder voor ook sporen van een aantekenstrookje. In blauw staat een (ontvangst-)registratienummer 251 door 't adres.
De brief zal tussen Plymouth en Nederland via Londen gegaan zijn, en daar afgestempeld zijn door de afdeling aangetekenden. Voor 'Maus' moet wel Maos gelezen worden. Specialisten kunnen waarschijnlijk nog meer bijzonderheden geven / interpreteren. Frans van de Rivière, 29 juli 2002.

vraag 78 (4/6/2002)



Uit 1953 wordt post aangetroffen met dagtekeningstempel Arnhem- station (4), en met langstempel GEPOST TE OOSTERBEEK. Wie weet wat daar aan de hand was ?
Reacties naar de webmaster

vraag 77 (1/6/2002)



Wie weet iets meer over dit zegel (grenzbesetzung 1939) in combinatie met dit Veldpoststempel?
Reacties naar de webmaster
Op de militaire post tijdens de mobilistie van 1914/1918 en 1939/1940 zijn diverse afstempelingen
van zgn regiments stempels bekend. Deze dienden min of meer als legalisatie voor de portvrije verzending en komt meestal voor op post die verzonden is via de lokale postinrichting.
Thans is het zelfs een verzamelgebied. Het getoonde stempel is een dergelijke toepassing in Zwitserland. Het is een onderdeels stempel van de 6e Abteilung Gebirgs Artellerie die in 1939 gemobiliseerd werden tegen de dreiging uit het noorden (Grenzschutz). N.B. Nederland kende toen ook afdelingen Berg-Artillerie in het KNIL. De zegels kunnen beschouwd worden als zgn sluitzegels of welwillendheidsuitgave voor particuliere doelen (het aanvullen van de kantine kas van het gemobiliseerde onderdeel om het verblijf wat te veraangenamen). Het lijkt op de zgn soldatenzegels zoals in de 1e WO in oa Oostenrijk maar in tegenstelling tot die uitgaven hebben deze "Grenzbesetzung"-uitgaven geen frankeerwaarde. In de speciaalcatalogus van Zumstein van 1940/41 staat de volledige lijst van onderdelen die en "soldatenzegel" uitgaven en dat ging heel ver zoals bv die van de 46e Mitrailleur Kompgnie van hetIVe Bataljion van de 5e Divisie in bigaand voorbeeld. Het stempel is aan de afdruk te zien een gummiestempel met vaste gegevens. Het komt overeen met een onderdeelstempel voor identificatie van documenten zoals brieven, legitimatiebewijzen enz en heeft met de veldpost slechts het woord gemeen maar werd niet postaal gebruikt. Het mist daartoe de datum/tijd eigenschappen enz. Zie bijlage van een echt Zwitsers feldpoststempel uit 1918 dat geheel overeenkomt met de types uit bv 1989 enz. Meer literatuur zie het maandblad van de bond uit april 1940 blz 76 en bv berichten in het duitse
verzamelaarsblad DBZ nr 6/89 blz 335 en nr 3/91 blz 133 e.v..
Groeten JPGvdM

vraag 76 (1/6/2002)



Wie kan er iets vertellen over dit "veldpoststuk"?
Reacties naar de webmaster
De getoonde kaart is geen veldpostkaart maar een particuliere uitgave, gemaakt met instemming van
het ministerie van Oorlog en met hulp van de sectie Ontwikkeling en Ontspanning van de Generale
Staf van de Landmacht in 1940. De kaart was bedoeld om de militairen op goedkope wijze een document te verschaffen waarmee zij hun thuisfront konden melden dat zij bv overgeplaatst waren en dat door de familie hun nieuwe adres,inclusief veldpost kantoornummer vermeld moest worden zoals zij het hadden ingevuld. Deze kaarten kwamen uit omstreeks maart 1940 toen de legerleiding meer en meer de nadruk ging leggen op geheimhouding van locatie en nummers van onderdelen. Zij spoorden de militairen aan een velpostnummer aan hun familie bekend te stellen voor correspondentie naar het onderdeel. Het bijzondere was dat de bestaande kaarten daarvoor de regel "Veldpostkantoor no...." niet
voerden. (zie bijlage) Ook het voorschrift zoals dat gold conform handboek soldaat (zie bijlage) sprak slechts over het eigen onderdeel en de grotere eenheid. Het publiek vond dat maar raar en dacht dat komt nooit aan en schreef er een locatie bij tegen de zin van de legerleiding.
Daarom werd deze kaart met instemming van Defensie verkocht in de kantines op de legerplaatsen om
de geheimhouding te stimuleren. Het voorbeeld geeft geen veldpostnummer zoals bv wel op bijlage dd 08.05.1940. Dat komt omdat het commando van de Marine Kustwacht in Amsterdam niet door een veldpostkantoor bediend werd maar post ontving op het adres "Amsterdam Militair". Alle steden met statische onderdelen die niet tot het (verplaatsende) veldleger behoorden, hadden zo`n selectie-adres
(tegenwoordig een postbus).Door de PTT werd alle post op het plaatselijke militaire "Garnizoensbureau" bezorgd dat voor verspreiding zorgde. De kaarten hadden tenslotte nog een bijzondere toepassing: Na de capitulatie gebruikte veel militairen het als een melding aan de familie "ik leef nog" naast het melden van een nieuw adres. De kaart van de militair R.J.L van Bijnen is zo`n voorbeeld. Gestempeld op 18.05.1940 aan (aangetrouwde) familie in Heerlen geeft de kaart een postadres aan waar van Bijnen laat zien waar hij verblijft (beide families wonen er nog in Heerlen). De eventuele tekst op de voorzijde maakt duidelijk of dit een nieuw adres of een gezondheidsmelding is. Die tekst zijde bevatte ook reclame van de uitgever (de tuinbouwveilingen) over bv het maken van tomatensoep met rijst enz. Tegenwoordig bestaan er soortgelijke legerformulieren welke bestemd waren om in tijd van oorlog het NAPO-nr thuis te melden en nu gebruikt worden door personeel op vredesmissie bv in Afganistan. JPGvdM

Op een ongetand exemplaar van de 2 cent geelbruin, opgeplakt op een stukje ruw papier, is een afdruk aangebracht van het dagtekeningstempel (type tweeletter of kleinrond) van ENSCHEDE met de datum 12 maart 1869 en de uurkarakters van kleinrond postkantoren 12-6V.
Wie kan mij hierover meer vertellen? De afdruk is voor zover mij bekend, niet door Vellinga genoemd. Heeft iemand meer van dergelijke afdrukken? Waarom is deze stempelafdruk aangebracht met die vroege datum rekening houdende met de eerste verstrekking van kleinrond uurkarakters in april 1877.
Aanvullende informatie (pdf)
Reacties naar de webmaster
Het lijkt erop dat het stempel dat bij vraag 75 hoort een vervalsing is. Het bovenste deel is veel diffuser dan het deel met de uurkarakters. Het deel met de uurkarakters is m.i. later toegevoegd, terwijl het normale franco-takje stempel (het bovenste deel) niet volledig is overgekomen. Martijn Oppers

vraag 74 (29/3/2002)



Kan iemand dit tarief verklaren? Reacties naar de webmaster
TSchroots in Luchtvaart en Luchtpost Encyclopedie laat op blz. 634 een praktisch identieke enveloppe zien. Er van uit gaande dat 'onze'  enveloppe een gewicht had van 280-300 gram dan komen we tot de volgende conclusie:
Port is 6 cent  (eerste 20 gram) en dan 14 x 5 cent:             76 cent
Luchtrecht t/m 20 gram:                                                    75 cent
Luchtrecht 20 tot 100 gram (4 x 50 cent):                             200 cent
Luchtrecht 100 tot 240 gram (7 x 40 cent):                           280 cent
Luchtrecht 240 tot 300 gram (3 x 30 cent):                            90 cent
Aantekenen:                                                                     15 cent  
Totaal:                                                                             736 cent

Brief is gefrankeerd met 7 x 75, 1 x 35 en 1 x 30 cent:    740 cent.
Overfrankering:  4 cent
Hans Kremer

vraag 73 (24/2/2002)
Het schijnt dat P.C. Korteweg bij het samenstellen van zijn handboek zich heeft laten misleiden. Hierdoor heeft hij valse stempels opgenomen in zijn boek. Klopt dit? Waar ik hier verdere informatie over vinden? Reacties naar de webmaster

Vraag 72 (18/2/2002)



Heeft iemand afdrukken van stempels in de late kleinrondperiode waarin toch nog tweeletter karakters zijn gebruikt zoals de afgebeelde postzegel van 1/2 cent helderrood, NVPH nummer 30b met LEERDAM 11 SEP 97 en de tweeletterkarakters 12M-8M. Of heeft iemand hier een verklaring voor?
Reacties naar de webmaster
Reactie:Van de tweeletterstempels van Leerdam zijn afdrukken bekend t/m 1899.
Bij enkele kantoren hebben de tweeletterstempels na de invoering in 1877 van de kleinrondstempels nog gediend voor het vernietigen van zegels op brieven en monsters. Bron Vellinga (herdruk) blz 29 4e regel tekst, blz 30 vanaf 19e regel van onderen t/m 3e regel van onderen, blz 40 vanaf 5e t/m 8e. JPGvdM
Nog een reactie: het antwoord op de vraag 72 betreffende het tweeletterstempel van Leerdam
staat vermeld in het vademecuum voor de verzamelaar van voorafstempelingen (door JAGM van Roosmalen)
In Leerdam werd sinds 1894 het tweeletterstempel gebruikt voor voorafstempelingen Vellinga vermeld dit stempel ook, doch zag toen hierin nog geen kenmerk van voorafstempeling. Korteweg meldde in 1932 in de Philatelist dit stempel als voorafstempeling.
De zegel bij vraag 72 heeft als datum 11 sept 1897. Volgens de eeuwigdurende kalender is dit een zaterdag. In Leerdam verscheen sinds 1889 bij uitgever  B.J. ter Haar het periodiek DE LINGE, Nieuws-en advertentieblad voor Leerdam en omstreken. Het blad verscheen aanvankelijk zaterdags, later 2x p.w op woensdag en zaterdag. Het afgebeelde zegel heeft dus naar alle waarschijnlijkheid gediend voor
versturing van dit blad.Herman Geurts

Vraag 71 (1/2/2002)



Tijdens de mobilisatie van de Nederlandse Landmacht van aug 1939 tot mei 1940 werd de veldpost
ingesteld. Alle landmacht onderdelen werden gesteund door een veldpostkantoor, een expeditiekantoot of het Hoofdexpeditiekantoor. De mobilisatie duurde geruime tijd en door het indienen van verzoeken om stempels en het verzamelen en bewaren van post was het eenvoudig om de relatie te leggen van de diverse een heden die door hetzelfde veldpostkantoot gesteund werden, waarmee de slagorde van de KL voor velen (waaronder de tegenpartij) goed inzichtelijk werd. In de periode jan 1940-mei 1940 werd meer gedaan aan geheimhouding van onderdeelslocaties. Vanaf januari verschijnen stempels op de post met waarschuwingen over het vermelden van militaire gegevens op open correspondentie zoals briefkaarten. De overheid verzoekt het publiek vanaf 6 maart 1940 om geen plaatsnamen te vermelden in adressen aan de militairen maar slechts velpost nummers.De onderdelen worden gehouden aan de order om de briefomslagen van de dienstcorrespondentie met adresgegevens te vernietigen. En dan verschijnen vanaf 14 maart veldpoststempels zonder kantooraanduiding waarmee de relatie tussen geografische ligging en onderdeel is verbroken. De stempels zijn t/m 10 mei 1940 gebruikt op dienst-en particuliere correspondentie. Vermoedelijk is dit een proef geweest om bij de hele landmacht in te voeren maar tot heden zijn slechts stempels bekend van 2-II-29 RI en van MC-II-29 RI. Zie onderstaande poststukken.
Het 2e bataljon van 29 RI met commandopost in Schaijk, werd gesteund door veldpostkantoor 10 in
Den Bosch, naast het postkantoor in de Kerkstraat rechts van de poort. Een van de toenmalige
facteurs kan zich herinneren dat op zijn kantoor orders binnenkwamen om andere afzenderstempels te
gaan gebruiken vanwege de vele verdachte vragen over stempels en locaties van de zijde van
onbetrouwbaar publiek. Deze stempels zouden niet door het veldpostkantoor maar door het onderdeel
zijn geplaatst. Ook "de afdeling had stempels" volgens zijn herinnering (net als de staf van 3 LK
in hetzelfde postkantoor links van de poort, gesteund door veldpost 3). "De Afdeling" zou 20 RA
zijn geweest. Zijn er bij de lezers meer gegevens over dit stempel bekend? Zijn er andere afzender onderdelenbekend of andere data dan tussen maart en mei. Waren dat ook onderdelen die door veldpost 10 gesteund werden i.c.Terr. Bevelh.. Nd. Brabant, C-Zuidfront, Krijgsraad enz.  Is er meer bekend dan hetgeen reeds door van Doorn en Voskuil in hun uitgebreide verslaglegging is verschenen? Vooral kopien (scan`s) van poststukken zijn welkom om de grijze vlek tussen vermoedens en kennis te
kunnen opvullen.
Reacties naar de webmaster
Reactie:Vanwege onderzoek naar een onderwerp stuitte ik in het Nationaal Archief bij toeval op een dossier m.b.t. de veldpost in de meidagen van 1940. Wegens tijdgebrek heb ik slechts een aantekening gemaakt en de opmerking "interessant" geplaatst om aan te geven dat het de moeite van bestuderen waard is. Ik weet niet precies meer wat er in het dossier zit, maar de enkele aantekening luidt: "plannen m.i.v. 15 mei 1940 alles per veldpost". Ik herinner me nog wel dat in de stukken stond dat de maatregel door de ontstane situatie uiteindelijk geen doorgang heeft gevonden. Ik neem aan dat dit dossier het geuite vermoeden in de vraag bevestigd. De vragensteller en andere geïnteresseerden kunnen kennis nemen van het dossier bij het Nationaal Archief te Den Haag. Het toegangsnummer is 2.16.09 bestanddeel 158.
Jeffrey Groeneveld